ข้ามไปยังบทความ

ภาษาฝรั่งเศสถิ่นต่างๆ ทั่วโลก

ภาษาฝรั่งเศสถิ่นต่างๆ ทั่วโลก

ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษากลุ่มโรมานซ์ที่วิวัฒนาการมาจากภาษาละตินที่ใช้พูดในกอลของโรมัน โดยได้รับอิทธิพลจากภาษากอล (เซลติก) และภาษาแฟรงก์ (เจอร์แมนิก) ของฝรั่งเศสยุคแรก ภาษานี้เกิดขึ้นเป็นภาษาที่แตกต่างในยุคกลาง (ภาษาฝรั่งเศสเก่าและภาษาฝรั่งเศสกลาง) และได้รับการมาตรฐานโดยเฉพาะจากสำเนียงปารีส ต่อมาภาษาฝรั่งเศสได้ถูกขับเคลื่อนสู่เวทีโลกผ่านการล่าอาณานิคม ตั้งแต่ศตวรรษที่ 17 ถึง 20 ฝรั่งเศส (และเบลเยียมในระดับที่น้อยกว่า) ได้สถาปนาอาณานิคมในอเมริกา แอฟริกา เอเชีย และแปซิฟิก ทำให้ภาษาฝรั่งเศสแพร่หลายไปยังดินแดนใหม่มากมาย ปัจจุบันภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาราชการใน 26 ประเทศ และมีการพูดในระดับหนึ่งในกว่า 50 ประเทศ ด้วยจำนวนผู้พูดประมาณ 300+ ล้านคนทั่วโลก ภาษาฝรั่งเศสได้พัฒนาสำเนียงและความหลากหลายในระดับภูมิภาคบนทุกทวีป – แต่ละแห่งถูกหล่อหลอมจากประวัติศาสตร์และอิทธิพลท้องถิ่น ในบล็อกโพสต์นี้ เราจะพาคุณไปสำรวจสำเนียงฝรั่งเศสที่สำคัญทั่วโลกอย่างละเอียด ว่าภาษาฝรั่งเศสในแต่ละภูมิภาคมีเอกลักษณ์ ประวัติศาสตร์ และลักษณะเฉพาะของตนเองอย่างไร (พร้อมตัวอย่างที่ชัดเจนตลอดทาง)

(หมายเหตุ: เรามุ่งเน้นที่นี่เกี่ยวกับความหลากหลายของภาษาฝรั่งเศสที่ใช้ทั่วโลก ไม่ใช่ภาษาครีโอลที่มีพื้นฐานจากภาษาฝรั่งเศสแยกต่างหาก เช่น ครีโอลเฮติ แต่ละสำเนียงด้านล่างนี้สามารถเข้าใจร่วมกับภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานได้ แต่มีลักษณะเฉพาะ)*

ภาษาฝรั่งเศสในมหานคร (🇫🇷 ภาษาฝรั่งเศสฝรั่งเศส)

ประวัติและสถานะ: ในฝรั่งเศส "ภาษาฝรั่งเศสในมหานคร" – ซึ่งโดยพื้นฐานคือภาษาฝรั่งเศสของฝรั่งเศส – ถือเป็นรูปแบบมาตรฐานของภาษา หรือที่เรียกว่า ภาษาฝรั่งเศสปารีสหรือเฮกซาโกนาล ได้รับเกียรติจากความโดดเด่นทางการเมืองและวัฒนธรรมของปารีส ตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 17 สถาบันเช่น Académie française (ก่อตั้ง 1635) ได้ควบคุมภาษาฝรั่งเศสในฝรั่งเศส ส่งเสริมรูปแบบวรรณกรรมมาตรฐาน (อิงจากสำเนียงของภูมิภาคปารีส) ที่แพร่หลายผ่านการศึกษา สื่อ และการบริหาร ปัจจุบันชาวฝรั่งเศสผู้พูดภาษาฝรั่งเศสโดยทั่วไปใช้ภาษาฝรั่งเศสปารีสมาตรฐานนี้ แม้จะมีสำเนียงภูมิภาคอยู่ (ภายในฝรั่งเศสยังมีภาษาถิ่น/ภาษาเฉพาะถิ่นที่เก่ากว่า – เช่น อุตซิตัน เบรตง – แต่เหล่านั้นเป็นภาษาที่แตกต่างกัน ที่นี่เรากำลังพูดถึงภาษาฝรั่งเศสเองในรูปแบบภูมิภาค)

ลักษณะเด่น: ภาษาฝรั่งเศสในมหานครมักถูกมองว่าเป็นจุดอ้างอิงสำหรับสำเนียงอื่นๆ การออกเสียงเป็นสิ่งที่ผู้เรียนส่วนใหญ่พบเป็นอันดับแรก ลักษณะเด่นอย่างหนึ่งในภาษาฝรั่งเศสฝรั่งเศสยุคใหม่คือแนวโน้มที่จะตัด "ne" ในประโยคปฏิเสธ (เช่น Je ne sais pas → Je sais pas) ซึ่งเป็นการทำให้ง่ายขึ้นที่ได้ยินในการพูดประจำวัน ภาษาฝรั่งเศสในมหานครมักใช้เสียง "r" เป็นเสียงเสียดแทรกที่เพดานอ่อน [ʁ] (ในลำคอ) ต่างจากบางภูมิภาคที่ออกเสียง r แบบรัวหรือกลิ้ง คำศัพท์และไวยากรณ์ส่วนใหญ่เป็นมาตรฐานทั่วประเทศ แม้จะมีคำศัพท์ภูมิภาคบางคำและความแตกต่างของสำเนียงเหนือ-ใต้ ตัวอย่างเช่น ในภาคใต้ของฝรั่งเศส (สำเนียง เมอริเดียนัล) การเน้นเสียงและเสียงสระบางเสียงแตกต่างเล็กน้อย – ผู้พูดภาคใต้มีแนวโน้มออกเสียงสระอย่าง é และ è อย่างชัดเจนและคงการออกเสียงเก่าของสระนาสิก อย่างไรก็ตาม โดยรวมแล้ว ความแตกต่างภายในภาษาฝรั่งเศสในมหานคร/ฝรั่งเศสมีน้อยเมื่อเทียบกับความแตกต่างระหว่างสำเนียงทั่วโลก เป็นสำเนียงที่สอนในตำราภาษาฝรั่งเศสส่วนใหญ่ และดังนั้นจึงเป็นเส้นฐานในการสำรวจสำเนียงฝรั่งเศสทั่วโลกนี้

(เกร็ดน่ารู้: จนกระทั่งเมื่อไม่นานมานี้ ฝรั่งเศสล่าช้าในการทำให้ชื่ออาชีพเป็นเพศหญิง คำอย่าง professeure หรือ ingénieure (สำหรับศาสตราจารย์หรือวิศวกรหญิง) ถูกมองว่าผิดมานานในฝรั่งเศส แม้ควิเบกใช้คำเหล่านี้มาหลายทศวรรษ – Académie française เพิ่งยอมรับรูปแบบเพศหญิงเช่นนี้ใน 2019!)

ภาษาฝรั่งเศสแคนาดา (🇨🇦 ภาษาฝรั่งเศสควิเบก)

ประวัติศาสตร์: ภาษาฝรั่งเศสในแคนาดามีต้นกำเนิดย้อนกลับไปถึงการก่อตั้ง นิวฟรานซ์ ในศตวรรษที่ 17 ผู้ตั้งถิ่นฐานจากฝรั่งเศส (โดยเฉพาะจากแคว้นปารีสและชายฝั่งตะวันตก) ได้เข้ามาตั้งรกรากในควิเบกและอคาเดีย หลังจากการพิชิตของอังกฤษ (1760) ทำให้ถูกตัดขาดจากยุโรป ภาษาฝรั่งเศสควิเบก จึงพัฒนาขึ้นอย่างค่อนข้างโดดเดี่ยว โดยยังคงรักษาลักษณะบางประการของภาษาฝรั่งเศสโบราณไว้ นอกจากนี้ยังได้รับอิทธิพลจากภาษาอังกฤษ (เนื่องด้วยความใกล้ชิดกับแคนาดา/สหรัฐฯ ที่พูดภาษาอังกฤษ) และจากภาษาของชนพื้นเมืองชาติแรก ๆ ปัจจุบันมีผู้พูดภาษาฝรั่งเศสในควิเบกประมาณ 7 ล้านคน และเป็นภาษาหลักของจังหวัด – ภาษาฝรั่งเศสเกแบกัว เป็นระบบที่มีเอกภาพพร้อมบรรทัดฐานที่ไม่เป็นทางการของตนเอง แม้ว่าภาษาฝรั่งเศสเขียนอย่างเป็นทางการในแคนาดาจะยังคงใกล้เคียงกับมาตรฐานของฝรั่งเศสมาก นโยบายภาษาของควิเบก (ผ่าน Office québécois de la langue française) ส่งเสริมภาษาฝรั่งเศสและยังเพิ่มพูนคำศัพท์เฉพาะตัวเพื่อต้านทานอิทธิพลของภาษาอังกฤษอีกด้วย

ความแตกต่างและตัวอย่าง: ภาษาฝรั่งเศสแคนาดาสามารถเข้าใจร่วมกับภาษาฝรั่งเศสยุโรปได้อย่างเต็มที่ แต่ก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวอย่างแน่นอน ลักษณะเด่นที่สำคัญได้แก่:

  • การออกเสียง: ภาษาฝรั่งเศสควิเบกมีสำเนียงที่ชัดเจน เสียง “tu, du” กลายเป็น [ts]/[dz] – ตัวอย่างเช่น tu (คุณ) อาจฟังดูเหมือน “tsu” และ dieu (พระเจ้า) เหมือน “dzzyeu” ผู้พูดชาวควิเบกจำนวนมากยังคงแยกความแตกต่างของเสียงสระบางเสียงซึ่งในฝรั่งเศสได้รวมเข้าด้วยกันแล้ว ตัวอย่างเช่น â ใน pâte เทียบกับ patte (แป้งโด vs. อุ้งเท้า) นั้นยาวกว่าในควิเบก – ซึ่งเป็นการรักษาความแตกต่างของภาษาฝรั่งเศสในศตวรรษที่ 17 เสียงสระแบบนาสัลอาจฟังดูนาสัลมากกว่าในฝรั่งเศส ทั้งหมดนี้ทำให้ภาษาฝรั่งเศสควิเบกมี สำเนียงท้องถิ่น ที่หูชาวฝรั่งเศสสามารถจำแนกได้

  • ไวยากรณ์: ภาษาฝรั่งเศสควิเบกแบบไม่เป็นทางการมักละ “ne” ในประโยคปฏิเสธ (เช่นเดียวกับในฝรั่งเศส) โครงสร้างที่เป็นเอกลักษณ์ของแคนาดาคือการใช้ “-tu” เป็นคำถามท้ายประโยคแบบไม่เป็นทางการ ตัวอย่าง: T’as fini ? (คุณทำเสร็จหรือยัง?) อาจถามว่า T’as-tu fini? -tu นี้ไม่ได้หมายถึง “คุณ” ในที่นี้ แต่เป็นเพียงตัวบ่งชี้คำถามในการพูดแบบกันเอง นอกจากนี้ ภาษาฝรั่งเศสควิเบกมักใช้ “on” แทนคำว่าเรา และมีลักษณะโบราณบางประการ (เช่น การใช้ à กับคำกริยาบางคำที่ฝรั่งเศสอาจไม่ใช้) แต่ในเชิงวากยสัมพันธ์แล้ว ไม่ได้แตกต่างจากภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานอย่างมากนัก

  • คำศัพท์: นี่คือจุดที่ภาษาฝรั่งเศสแคนาดาโดดเด่นอย่างแท้จริง มี เกแบซิสม์ (คำหรือสำนวนเฉพาะของควิเบกหรือแคนาดา) อยู่มากมาย ตัวอย่างเช่น un chum หมายถึง “เพื่อน/แฟนหนุ่ม” ในควิเบก (ขณะที่ฝรั่งเศสอาจพูดว่า copain) Un char ในควิเบกเป็นคำทั่วไปที่หมายถึง “รถยนต์” (ในขณะที่ char ในฝรั่งเศสหมายถึงรถถัง!) Magasiner หมายถึง “ไปช้อปปิ้ง” (ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐาน: faire des courses) ร้านสะดวกซื้อมักเรียกอย่างเอ็นดูว่า un dépanneur ในควิเบก (ในฝรั่งเศส dépanneur หมายถึงช่างซ่อม) แม้แต่ คำหยาบ ก็ยังแตกต่าง: ควิเบกมี sacres อันโด่งดัง – คำสาบานที่มาจากศัพท์ทางศาสนา – เช่น tabarnak! ซึ่งพบได้น้อยกว่าในฝรั่งเศส ไม่ใช่ทุกความแตกต่างที่เป็นคำใหม่ บางความแตกต่างเป็นการเปลี่ยนแปลงความหมาย ตัวอย่างเช่น blonde ในควิเบกหมายถึงแฟนสาว (ไม่ว่าเธอจะมีสีผมอะไรก็ตาม!)

  • การใช้แบบเก่า: ภาษาฝรั่งเศสแคนาดายังคงรักษาการใช้บางอย่างที่ฝรั่งเศสสมัยใหม่ได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว กรณีที่รู้จักกันดีคือ ชื่อมื้ออาหาร ในควิเบก (รวมถึงภาษาฝรั่งเศสเบลเยียมและสวิส) คำว่า déjeuner ยังคงหมายถึงอาหารเช้า (ตามตัวอักษร “การละศีลอดตอนกลางคืน”) และ dîner หมายถึงอาหารกลางวัน souper หมายถึงอาหารเย็น ในฝรั่งเศสปัจจุบัน petit déjeuner คืออาหารเช้า และ dîner คืออาหารเย็น ดังนั้นหากชาวปารีสได้รับเชิญไป souper พวกเขาอาจประหลาดใจ เนื่องจากในฝรั่งเศส souper เป็นคำโบราณที่มักหมายถึงมื้ออาหารหลังเที่ยงคืน! ความแตกต่างนี้สืบย้อนกลับไปถึงการใช้ภาษาฝรั่งเศสก่อนศตวรรษที่ 18 ซึ่งแคนาดายังคงรักษาไว้ ในทำนองเดียวกัน ตัวเลขในภาษาฝรั่งเศสแคนาดาโดยทั่วไปเป็นไปตามระบบของฝรั่งเศส (ปารีส) (ดังนั้น 70 คือ soixante-dix) แต่ในอดีตบางภูมิภาคในแคนาดาใช้ septante และ octante – รูปแบบเก่าเหล่านั้นส่วนใหญ่เป็นโบราณในควิเบกในปัจจุบัน แม้ว่า quatre-vingt-dix (90) บางครั้งยังออกเสียงเป็น nonante โดยผู้พูดรุ่นเก่าบางคน ซึ่งสอดคล้องกับการใช้ของเบลเยียม

โดยรวมแล้ว ภาษาฝรั่งเศสแบบควิเบก/แคนาดามีความมั่งคั่งและแสดงออกได้ดี แม้จะมีความแตกต่างกัน แต่ผู้พูดภาษาฝรั่งเศสจากฝรั่งเศสและจากมอนทรีออลก็สามารถเข้าใจกันได้ด้วยความปรารถนาดีเล็กน้อย (และอาจมีเสียงหัวเราะเบาๆ กับคำที่แต่ละฝ่ายเลือกใช้) ตัวอย่างหนึ่งของความสับสนซึ่งกันและกัน: นักท่องเที่ยวชาวฝรั่งเศสที่ได้ยิน “J’ai cancellé mon appointment au docteur” อาจรู้สึกงุนงง – ประโยคนี้หมายความว่า “ฉันยกเลิกนัดพบแพทย์แล้ว” (ภาษาฝรั่งเศสแบบควิเบกนำคำที่มาจากภาษาอังกฤษมาใช้อย่างเสรี เช่น canceller แทน annuler และใช้ appointment ควบคู่กับคำฝรั่งเศส rendez-vous ในการพูดแบบไม่เป็นทางการ) ในขณะเดียวกัน ชาวควิเบกในปารีสอาจรู้สึกแปลกเมื่อได้ยิน weekend หรือ parking (ฝรั่งเศสใช้คำยืมภาษาอังกฤษหลายคำซึ่งควิเบกมักหลีกเลี่ยงและเลือกใช้คำฝรั่งเศส เช่น fin de semaine และ stationnement) ความแตกต่างเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของเสน่ห์แห่งความหลากหลายระดับโลกของภาษาฝรั่งเศส

ภาษาฝรั่งเศสแบบเบลเยียม (🇧🇪 ภาษาฝรั่งเศสแบบเบลเยียม)

ประวัติและบริบท: ภาษาฝรั่งเศสแบบเบลเยียม เป็นภาษาฝรั่งเศสพันธุ์หนึ่งที่พูดในภูมิภาคที่พูดภาษาฝรั่งเศสของเบลเยียม (ส่วนใหญ่วัลโลเนียและเขตเมืองหลวงบรัสเซลส์) ภาษาฝรั่งเศสถูกใช้ในภูมิภาคนี้มาหลายศตวรรษ โดยเริ่มแรกเป็นภาษาที่มีเกียรติควบคู่ไปกับภาษาถิ่นกลุ่มโรมานซ์อย่างวัลลูน หลังจากเบลเยียมได้รับเอกราช (1830) โดยมีภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาราชการของชนชั้นปกครอง ภาษาฝรั่งเศสก็แพร่หลายไปสู่ประชากรทั่วไปของวัลโลเนียและบรัสเซลส์ ปัจจุบันชาวเบลเยียมประมาณ 40% พูดภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาแม่ (ส่วนที่เหลือส่วนใหญ่พูดดัตช์/เฟลมิช โดยมีชนกลุ่มน้อยที่พูดภาษาเยอรมันเล็กน้อย) ภาษาฝรั่งเศสแบบเบลเยียมใกล้เคียงกับภาษาฝรั่งเศสของฝรั่งเศสมาก โดยเฉพาะในระดับทางการ แต่ก็มีลักษณะเด่นที่น่าสังเกตบางประการ ไม่ใช่ภาษาที่แยกต่างหาก – เป็นเพียงสำเนียงภูมิภาคของภาษาฝรั่งเศสที่ได้รับการเสริมสร้างจากวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์ของเบลเยียม (รวมถึงอิทธิพลจากภาษาดัตช์และภาษาถิ่นวัลลูน)

ความแตกต่างและลักษณะเด่น: หากคุณเดินทางจากปารีสไปบรัสเซลส์ คุณจะไม่ประสบปัญหาในการสื่อสารมากนัก – แต่คุณอาจสังเกตเห็นความแตกต่างในการใช้คำบางประการ:

  • ตัวเลข: หนึ่งในลักษณะเฉพาะแบบเบลเยียมที่โด่งดังที่สุดคือระบบตัวเลข ชาวเบลเยียมพูด septante สำหรับ 70 และ nonante สำหรับ 90 แทนที่จะเป็น soixante-dix (“60-10”) และ quatre-vingt-dix (“4×20-10”) ของฝรั่งเศส รูปแบบที่มีเหตุผลเหล่านี้ (septante, nonante) เคยถูกใช้ในภาษาฝรั่งเศสเมื่อหลายศตวรรษก่อน แต่ได้สูญหายไปในฝรั่งเศสภายในศตวรรษที่ 17 เบลเยียม (และสวิตเซอร์แลนด์) ยังคงรักษาไว้ อย่างไรก็ตาม สำหรับ 80 ภาษาฝรั่งเศสแบบเบลเยียมยังคงใช้ quatre-vingts (“80”) – พวกเขาไม่ใช้ huitante (ต่างจากภาษาฝรั่งเศสแบบสวิสในบางพื้นที่) เฉพาะในบางภาษาถิ่นรอบๆ บรัสเซลส์เท่านั้นที่อาจได้ยิน octante แต่ก็หายาก

  • มื้ออาหารและคำในชีวิตประจำวัน: ดังที่กล่าวไว้ก่อนหน้านี้ ภาษาฝรั่งเศสแบบเบลเยียมยังคงใช้ชื่อมื้ออาหารแบบเก่า คล้ายกับควิเบก: déjeuner (อาหารเช้า), dîner (อาหารกลางวัน), souper (อาหารเย็น) ชาวเบลเยียมที่เชิญคุณไป dîner ตอนเที่ยงไม่ใช่เรื่องสับสน – เพียงแต่คำนี้มีความหมายแตกต่างกันในเบลเยียมกับฝรั่งเศส คำเหล่านี้สอดคล้องกับรากศัพท์ (คำว่า “dine” เดิมหมายถึงการกินอาหารตอนเที่ยงวัน)

  • คำศัพท์ (Belgicisms): มีความแตกต่างทางคำศัพท์เล็กๆ น้อยๆ มากมายที่เรียกว่า belgicismes ตัวอย่างบางส่วน: ปากกาลูกลื่น ในภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานคือ stylo-bille แต่ชาวเบลเยียมมักพูดว่า un bic (จากแบรนด์ Bic – ในฝรั่งเศสเข้าใจคำว่า bic แต่ถือว่าไม่เป็นทางการ) โทรศัพท์มือถือ ในภาษาฝรั่งเศสแบบเบลเยียมและสวิสอาจเป็น GSM (จาก Global System for Mobile) ในขณะที่ฝรั่งเศสปัจจุบันพูดว่า portable มีคำที่มีเสน่ห์ได้รับอิทธิพลจากวัลลูน เช่น une drache สำหรับฝนตกหนัก (ไม่ใช้ในฝรั่งเศส) S’il vous plaît ใช้ในเบลเยียมเมื่อยื่นสิ่งของให้ใครสักคนเพื่อหมายความว่า “นี่ครับ/ค่ะ เชิญรับไป” ซึ่งอาจทำให้ชาวปารีสประหลาดใจ เพราะในฝรั่งเศส s’il vous plaît หมายถึง “กรุณา” เท่านั้น (ในการขอร้อง) ไม่ได้หมายถึง “นี่ครับ/ค่ะ” – การใช้แบบเบลเยียมเป็นการแปลตรงจากภาษาดัตช์ "alstublieft" (ซึ่งใช้ได้ทั้งสองความหมาย) อีกตัวอย่างหนึ่ง: ชาวเบลเยียมมักพูดว่า une farde สำหรับแฟ้มเอกสาร/โฟลเดอร์ ซึ่งฝรั่งเศสจะพูดว่า classeur และถ้าชาวเบลเยียมอุทานว่า “Je sais bien” อาจหมายถึง “ใช่เลย ฉันก็คิดเหมือนกัน!” (แสดงความเห็นด้วย) ซึ่งเป็นความหมายแฝงที่พบได้น้อยกว่าในฝรั่งเศส (ที่ je sais bien มักหมายถึง “ฉันรู้ดี” เท่านั้น)

  • อิทธิพลของดัตช์/เยอรมัน: ในสภาพแวดล้อมสองภาษาของเบลเยียม อิทธิพลจากภาษาดัตช์บางส่วนได้แทรกซึมเข้ามา ตัวอย่างเช่น ชาวเบลเยียมอาจพูดว่า Ça me goûte เพื่อหมายความว่า "ฉันชอบมัน (อาหาร)" – แปลตรงตัวว่า "มันชิมฉัน" – ซึ่งเป็นการแปลตรงตัวจากภาษาดัตช์ dat smaakt me ในภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานจะพูดว่า ça me plaît ภาษาฝรั่งเศสเบลเยียมยังใช้ une fois เพื่อเน้นความหมายในการพูดแบบไม่เป็นทางการ (มีแบบแผนที่ว่าเป็นการลงท้ายประโยคด้วย …une fois โดยไม่มีเหตุผลจริงจัง เพียงเป็นอนุภาคในวาทกรรม – เช่น Viens ici une fois ประมาณว่า "มาที่นี่แป๊บนึง") ซึ่งสะท้อนการใช้แบบเฟลมิช ในทางไวยากรณ์ อาจได้ยินโครงสร้างอย่าง Tu viens avec? (แปลตรงตัวว่า "คุณมากับ?" หมายความว่า "คุณจะมาด้วยกันไหม?") ซึ่งภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานจะต้องมีกรรม (Tu viens avec nous?) – นี่ก็ได้รับอิทธิพลจากวิธีพูดแบบดัตช์เช่นกัน

  • การออกเสียง: สำเนียงฝรั่งเศสเบลเยียมโดยทั่วไปคล้ายกับภาคเหนือของฝรั่งเศส แต่ผู้พูดบางคนมี "r แบบรัวลิ้น" (alveolar trill) มากกว่า หรือเสียง "ch" ที่ออกเสียงไปข้างหน้า เนื่องจากสำเนียงท้องถิ่นเก่าหรืออิทธิพลจากภาษาดัตช์ ลักษณะแปลกเล็กๆ อีกอย่าง: ผู้พูดชาวเบลเยียมรุ่นเก่าอาจออกเสียง W เป็น /w/ (double u) ในบางคำที่ฝรั่งเศสใช้ /v/ แต่โดยรวมแล้ว ความแตกต่างด้านการออกเสียงนั้นละเอียดอ่อน ในบางภูมิภาคมีแนวโน้มที่จะออกเสียง <ei> และ <ij> ในคำยืมแตกต่างกัน (เช่น ผงซักฟอก paic ออกเสียงว่า "peick") โดยรวมแล้ว หากคุณรู้ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐาน ภาษาฝรั่งเศสเบลเยียมจะฟังดูคุ้นหูมาก – เพียงแต่มีคำใหม่ๆ ให้เรียนรู้เพิ่มเติม

เบลเยียมยังมี สำเนียงฝรั่งเศสระดับภูมิภาคที่แตกต่างกัน – เช่น ใน บรัสเซลส์ ภาษาฝรั่งเศสมีสำนวนเฉพาะตัวมากมายเนื่องจากประวัติศาสตร์หลายภาษาของเมือง และพึงระลึกว่าเบลเยียมยังเป็นบ้านของ วัลลูน ซึ่งเป็นภาษากลุ่มโรมานซ์ที่แยกต่างหากแต่เกี่ยวข้องกัน ซึ่งได้มอบคำศัพท์ให้กับภาษาฝรั่งเศสเบลเยียม ตัวอย่างเช่น baraki/barakî (คำสแลงสำหรับคนชั้นล่าง คล้ายกับ "chav") มาจากภาษาวัลลูน แต่ตัวภาษาวัลลูนเองไม่สามารถเข้าใจกันได้กับภาษาฝรั่งเศส ปัจจุบันชาววัลลูนส่วนใหญ่พูดภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาประจำวัน โดยมีเพียงกลิ่นอายจากภาษาวัลลูนเท่านั้น

ภาษาฝรั่งเศสสวิส (🇨🇭 Swiss French)

ประวัติและบริบท: ภาษาฝรั่งเศสสวิส พูดในพื้นที่ตะวันตกของสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่รู้จักกันในชื่อ โรมานดี (la Suisse romande) ภาษาฝรั่งเศสอยู่ร่วมกับภาษาเยอรมันและอิตาลีในสวิตเซอร์แลนด์มาหลายศตวรรษ สมาพันธรัฐสวิสได้ทำให้ภาษาฝรั่งเศสเป็นหนึ่งในภาษาทางการในปี 1848 แต่ภาษาฝรั่งเศสมีอยู่ก่อนหน้านั้นแล้ว โดยค่อยๆ ขยายตัวโดยแทนที่ภาษาถิ่นฟรังโก-โพรวองซัลในท้องถิ่น ปัจจุบันชาวสวิสประมาณ 2 ล้านคน (ประมาณ 25% ของประชากรสวิตเซอร์แลนด์) เป็นผู้พูดภาษาฝรั่งเศสโดยกำเนิด และเมืองอย่างเจนีวา โลซาน และเนอชาแตลเป็นเมืองที่พูดภาษาฝรั่งเศส ในทางวัฒนธรรม โรมานดีมีอัตลักษณ์ของตนเองแต่ก็เป็นส่วนหนึ่งของโลก франโคโฟนอย่างมาก ภาษาฝรั่งเศสสวิสใกล้เคียงกับภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานอย่างยิ่ง โดยมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยในด้านคำศัพท์ การออกเสียง และทำนองเสียง ชาวสวิสจากเจนีวาและชาวปารีสเข้าใจกันได้ทันที – ความแตกต่างมักถูกอธิบายว่า "เล็กน้อยและส่วนใหญ่เป็นเรื่องคำศัพท์" กระนั้นก็ยังมีลักษณะเฉพาะแบบสวิสที่น่าสนใจบางประการในภาษาฝรั่งเศส

ความแตกต่างและลักษณะเด่น:

  • ระบบตัวเลข: เช่นเดียวกับเบลเยียม สวิตเซอร์แลนด์ใช้ระบบฐาน-10 สำหรับ 70, 80, 90 ในภาษาฝรั่งเศส ดังนั้นคุณจะได้ยิน septante (70) และ nonante (90) โดยทั่วไปในภาษาฝรั่งเศสสวิส สำหรับ 80 คำที่ใช้ขึ้นอยู่กับรัฐ: ในบางแห่งพวกเขาพูดว่า huitante (80) ในที่อื่น (เช่น เจนีวา) พวกเขาอาจยังใช้ quatre-vingts (คำว่า octante เลิกใช้ไปแล้ว) การใช้ soixante-dix หรือ quatre-vingt-dix ในสวิตเซอร์แลนด์จะทำให้คุณดูเป็นชาวต่างชาติ – ชาวสวิสเลือกใช้ septante และ nonante อย่างสม่ำเสมอ การนับเลขอย่างมีตรรกะนี้สอดคล้องกับวิธีที่คุณพูด 40, 50, 60 (ไม่ต้องคำนวณแปลกๆ!)

  • คำศัพท์: ภาษาฝรั่งเศสแบบสวิสมีชุดคำศัพท์เฉพาะถิ่น of its own ซึ่งมักเรียกว่า Helvetisms หลายคำ use ร่วมกับภาษาฝรั่งเศสแบบเบลเยียม (เช่น ชื่อมื้ออาหาร déjeuner/dîner/souper สำหรับสามมื้อ) อีกตัวอย่างหนึ่ง: คำสวิสสำหรับ โทรศัพท์มือถือ ที่มีชื่อเสียงคือ natel (คำที่มาจากชื่อแบรนด์เก่า) ในขณะที่ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานนิยมใช้ téléphone portable วงเวียน (ทางแยกวงกลม) มักเรียกว่า giratoire ในภาษาฝรั่งเศสแบบสวิส (ฝรั่งเศสใช้ rond-point) ปากกา อาจเป็น un stylo แต่ชาวสวิสอาจพูดว่า un bic อย่างไม่เป็นทางการ (เหมือนชาวเบลเยียม) ชาวสวิสยังใช้ bienvenu เพื่อหมายถึง “ยินดีต้อนรับ” (ตอบรับคำขอบคุณ) มากกว่า de rien ซึ่งเป็นคำแปลตรงจากภาษาเยอรมัน "bitte" (การใช้แบบนี้ได้ยินในแคนาดาด้วย) และถ้าคุณได้รับเชิญไปกินฟองดูแบบสวิส เจ้าภาพอาจพูดว่า "Moi, je vous dis bon appetit et bonnard!" – ในที่นี้ bonnard หมายถึง “เยี่ยม/อร่อย” (คำสแลงสวิสสำหรับ “ดี” หรือ bien)

  • การออกเสียงและสำเนียง: สำเนียงฝรั่งเศสแบบสวิสมักถูกรับรู้ว่า ช้ากว่าและไพเราะกว่า งานวิจัยพบว่าผู้พูดภาษาฝรั่งเศสแบบสวิสอาจพูดช้ากว่าเล็กน้อย (บางคนว่า ~15% ช้ากว่า) เมื่อเทียบกับชาวปารีส นอกจากนี้ยังมีความแตกต่างด้านจังหวะ: ภาษาฝรั่งเศสแบบสวิสมักเน้นพยางค์รองสุดท้ายของคำหรือวลี มากกว่าพยางค์สุดท้าย ตัวอย่างเช่น “bonjour” อาจฟังดูเหมือน BON-jour แทนที่จะเป็น bon-JOUR และ “salut” เหมือน SA-lut แทนที่จะเป็น sa-LUT สิ่งนี้ทำให้ภาษาฝรั่งเศสแบบสวิสมีทำนองเสียงแบบ “ร้องเพลง” เล็กน้อยสำหรับหูชาวฝรั่งเศส นอกจากนี้ ชาวสวิสบางคน โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบท มีเสียง R ที่ชัดเจนกว่า (สั่นหรือเสียงในลำคอหนักกว่า) กว่าภาษาฝรั่งเศสมาตรฐาน แต่โดยรวมแล้ว ความแตกต่างด้านการออกเสียงไม่มากนัก

  • ไวยากรณ์: โดยส่วนใหญ่เหมือนกับในฝรั่งเศส ลักษณะพิเศษเล็กน้อย: ในภาษาฝรั่งเศสแบบสวิสที่พูดกัน บางครั้งผู้คนใช้ “y” ในตำแหน่งที่ฝรั่งเศสไม่ใช้ ตัวอย่างเช่น แทนที่จะพูด Il l’a fait (เขาทำมัน) ชาวสวิสอาจพูดว่า Il y a fait หรือใช้ y แทนกรรมตรง: Tu prends le train? – Oui, je m’y prends. (นี่เป็นภาษาพูดที่ไม่เป็นทางการและไม่ใช่ไวยากรณ์เคร่งครัด แต่เป็นนิสัยที่สังเกตได้ซึ่งนักภาษาศาสตร์บันทึกไว้) นอกจากนี้ ภาษาฝรั่งเศสแบบสวิส เช่นเดียวกับแบบเบลเยียมและแคนาดา โดยทั่วไป เป็นทางการกว่า ในบางระดับภาษา – เช่น ใช้ vous (สรรพนามบุรุษที่สองรูปสุภาพ) บ่อยกว่า ชาวสวิสขึ้นชื่อเรื่องรูปสุภาพ

โดยสรุป ภาษาฝรั่งเศสแบบสวิสคือ “ภาษาฝรั่งเศสที่มีเอกลักษณ์” – คล้ายกับภาษาฝรั่งเศสของฝรั่งเศสมากจนมีเพียงไม่กี่คำหรือสำเนียงเล็กน้อยที่ทำให้แยกออกได้ ถ้าคุณพูด septante และ nonante ได้อย่างคล่องแคล่ว คุณก็จะกลมกลืนได้ดีในเจนีวาหรือโลซาน และใช่แล้ว เด็กสวิสดู neufante-neuf ลูกสุนัข Dalmatian เหมือนกัน ไม่ใช่ quatre-vingt-dix-neuf!

ภาษาฝรั่งเศสแบบเซเนกัล (🇸🇳 เซเนกัล)

ประวัติและการใช้งาน: ภาษาฝรั่งเศสมาถึง เซเนกัล (แอฟริกาตะวันตก) ในศตวรรษที่ 19 ผ่านการล่าอาณานิคม เซเนกัลเป็นอาณานิคมสำคัญของฝรั่งเศส (ดาการ์เป็นเมืองหลวงของแอฟริกาตะวันตกของฝรั่งเศส) และเมื่อได้รับเอกราช (1960) เซเนกัลยังคงใช้ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาราชการ ปัจจุบันภาษาฝรั่งเศสยังคงเป็น ภาษาราชการด้านการบริหารและการศึกษา ของเซเนกัล อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปแล้วเป็นภาษาที่สอง – ชาวเซเนกัลส่วนใหญ่เติบโตขึ้นมาพูดภาษาพื้นเมือง (เช่น วอลอฟ, พูลาร์, เซเรอร์ ฯลฯ) และเรียนภาษาฝรั่งเศสในโรงเรียน เซเนกัลเป็นหนึ่งในประเทศที่พูดภาษาฝรั่งเศสที่ใหญ่ที่สุดในแอฟริกา โดยมีผู้พูดภาษาฝรั่งเศสประมาณ 5+ ล้านคน (ประมาณ 30% ของประชากรพูดได้อย่างคล่องแคล่ว) ที่สำคัญ ภาษาฝรั่งเศสในเซเนกัลอยู่ร่วมกับ วอลอฟ ซึ่งเป็นภาษากลางที่คนส่วนใหญ่พูด ผลลัพธ์คือภาษาฝรั่งเศสในเมืองที่มีชีวิตชีวาซึ่งได้รับอิทธิพลจากวอลอฟ

ลักษณะเด่น: ภาษาฝรั่งเศสแบบเซเนกัล ถือเป็นหนึ่งในรูปแบบมาตรฐานของ “ภาษาฝรั่งเศสแบบแอฟริกัน” ในแอฟริกาตะวันตก โดยทั่วไป ชัดเจนและ articulate มาก หลายคนกล่าวว่าชาวเซเนกัลพูดภาษาฝรั่งเศส ช้ากว่าและตั้งใจกว่า ชาวยุโรปเล็กน้อย ซึ่งอาจช่วยให้เข้าใจได้ดีขึ้น การออกเสียงมักใกล้เคียงกับภาษาฝรั่งเศสแบบปารีส แม้ว่าจะได้รับอิทธิพลจากระบบเสียงของภาษาท้องถิ่น (ตัวอย่างเช่น ผู้พูดอาจออกเสียง ‘r’ สั่นเล็กน้อยหรือออกเสียงสระบางเสียงด้วยสำเนียงแอฟริกัน) ลักษณะทั่วไปของภาษาฝรั่งเศสแบบแอฟริกัน รวมถึงในเซเนกัล คือ การใช้เสียง R แบบลิ้นกระทบ (alveolar trill) มากกว่าเสียง R แบบในลำคอของปารีส และรูปแบบทำนองเสียงบางอย่างที่สะท้อนภาษาพื้นเมือง

ปรากฏการณ์หนึ่งที่น่าสนใจคือ code-switching: ชาวเซเนกัลที่มีการศึกษามักผสมภาษาโวลอฟและภาษาฝรั่งเศสในการสนทนาปกติ อันที่จริง ภาษาฝรั่งเศสในเมืองแบบ “creolized” ที่รู้จักกันในชื่อ Franlof (ฝรั่งเศส + โวลอฟ) ถูกสังเกตโดยนักภาษาศาสตร์ตั้งแต่ทศวรรษ 1960 ในดาการ์ ตัวอย่างเช่น ชาวดาการ์อาจเริ่มประโยคเป็นภาษาฝรั่งเศสและจบด้วยวลีภาษาโวลอฟ หรือในทางกลับกัน คำภาษาโวลอฟบางคำได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ภาษาฝรั่งเศสในท้องถิ่น คำโวลอฟที่ถูกอ้างอิงบ่อยคือ “Y’en a marre” (ซึ่งจริงๆ แล้วเป็นภาษาฝรั่งเศสแปลว่า “เบื่อแล้ว” แต่กลายเป็นสโลแกนและชื่อขบวนการ – แสดงให้เห็นว่าสำนวนฝรั่งเศสสามารถสะท้อนในท้องถิ่นได้อย่างไร) อีกตัวอย่างหนึ่ง: jaay-fondé (แปลตรงตัวว่า “ขายถั่วลิสง” ในภาษาโวลอฟ) ใช้ในเชิงตลกในภาษาฝรั่งเศสเซเนกัลเพื่อหมายถึงการ hustling หรือธุรกิจเสริม

คำศัพท์และสำนวน: คำศัพท์ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานเป็นที่เข้าใจและใช้ แต่มีสำนวนเฉพาะตัวที่มีเอกลักษณ์ ตัวอย่างที่น่าสนใจ: ในเซเนกัล คนอาจถามสุภาพผู้หญิงว่า “C’est madame ou bien mademoiselle ?” – แปลตรงตัวว่า “เป็นมาดามหรือมาดมัวแซล?” – เพื่อสอบถามว่าเธอแต่งงานแล้วหรือไม่ คำถามนี้ (โดยพื้นฐานแล้วถามว่า Mrs. หรือ Miss) ไม่ใช่สิ่งที่คุณจะได้ยินในฝรั่งเศส (ที่ซึ่ง mademoiselle ถูกยกเลิกจากการใช้งานอย่างเป็นทางการ) แต่ในเซเนกัลเป็นวลีสุภาพที่ใช้กันทั่วไป อีกเหตุการณ์ในชีวิตประจำวันคือการใช้คำภาษาอาหรับ “inshallah” (หมายถึง "God willing") แทรกในบทสนทนาภาษาฝรั่งเศส – สะท้อนวัฒนธรรมที่นับถือศาสนาอิสลามเป็นส่วนใหญ่ ดังนั้นบางคนอาจพูดว่า On se voit demain, inshallah (“เราจะพบกันพรุ่งนี้ ถ้าพระเจ้าประสงค์”) ความมั่งคั่งหลายภาษาดังกล่าวเป็นเรื่องปกติของเซเนกัล

ในบริบททางการ – รัฐบาล สื่อ การศึกษา – ภาษาฝรั่งเศสเซเนกัลใกล้เคียงกับภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานสากล ผู้อ่านข่าวในดาการ์พูดภาษาฝรั่งเศสที่ชาวปารีสจะเห็นว่าค่อนข้างมาตรฐาน (อาจมีสำเนียงเล็กน้อย) เป็นการพูดในลักษณะไม่เป็นทางการที่กลิ่นอายท้องถิ่นโดดเด่น สิ่งสำคัญคือ เซเนกัลเป็นศูนย์กลางของ วรรณกรรมแอฟริกันที่พูดภาษาฝรั่งเศส – นักเขียนเช่น Léopold Sédar Senghor และ Mariama Bâ เขียนด้วยภาษาฝรั่งเศสวรรณกรรมชั้นสูง บางครั้งสอดแทรกสุภาษิตหรือภาพลักษณ์แอฟริกันแต่ยังคงเป็นภาษาฝรั่งเศสอย่างมาก สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าชาวเซเนกัลทำให้ภาษาฝรั่งเศสเป็นของตนเอง โดยใช้เป็นพาหนะสำหรับวัฒนธรรมของพวกเขา

สรุปได้ว่า หากคุณพูดภาษาฝรั่งเศส คุณสามารถเดินทางในเซเนกัลได้อย่างง่ายดาย – และคุณน่าจะหลงเสน่ห์สำเนียงเซเนกัลและไมตรีจิตที่พวกเขาใช้ภาษานั้น เพียงเตรียมพร้อมตอบเมื่อถูกถามว่าคุณเป็น madame ou mademoiselle 😉

ภาษาฝรั่งเศสไอวอเรียน (🇨🇮 ไอวอรีโคสต์)

ประวัติศาสตร์: ในโกตดิวัวร์ (ไอวอรีโคสต์) ภาษาฝรั่งเศสมีต้นกำเนิดแบบอาณานิคมที่คล้ายกัน ประเทศนี้เป็นอาณานิคมของฝรั่งเศสจนถึง 1960 และภาษาฝรั่งเศสยังคงเป็น ภาษาราชการและภาษากลาง ในหมู่ประชาชน 25 ล้านคน ไอวอรีโคสต์เป็นโมเสกของกลุ่มชาติพันธุ์และภาษามากกว่า 70 กลุ่ม ดังนั้นภาษาฝรั่งเศสจึงทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการรวมชาติในรัฐบาล สื่อ และการศึกษา อาบีจาน เมืองที่ใหญ่ที่สุด เป็นหนึ่งในเมืองที่พูดภาษาฝรั่งเศสใหญ่ที่สุดในโลก (มักถูกเรียกว่า “ปารีสแห่งแอฟริกาตะวันตก” ในยุครุ่งเรือง) อันที่จริง ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประชากรในเขตมหานครอาบีจานมีมากกว่า 5 ล้านคนที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสทุกวัน ทำให้ภาษาฝรั่งเศสไอวอเรียนมีอิทธิพลอย่างมาก

ความหลากหลายภายในไอวอรีโคสต์: สิ่งที่น่าสนใจคือ ภาษาฝรั่งเศสหลายระดับ coexist ในไอวอรีโคสต์ นักภาษาศาสตร์มักแยกแยะ: (1) ภาษาฝรั่งเศสไอวอเรียน ทางการหรือที่มีการศึกษา – โดยพื้นฐานแล้วเป็นภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานที่มีสำเนียงท้องถิ่นเล็กน้อย ใช้โดยผู้ที่สำเร็จการศึกษาเป็นภาษาฝรั่งเศส; (2) “français populaire” ที่ไม่เป็นทางการ – ภาษาฝรั่งเศสข้างถนนที่มีการทำให้ไวยากรณ์ง่ายขึ้นบางส่วนและการบิดเบือนแบบไอวอเรียน; และ (3) Nouchi ซึ่งเป็นคำสแลงที่มีชีวิตชีวาบนพื้นฐานภาษาฝรั่งเศสที่กำเนิดในถนนของอาบีจาน Nouchi เป็นอาร์โกต์ที่สร้างสรรค์สูงผสมภาษาฝรั่งเศสกับคำจากภาษาท้องถิ่นและแม้แต่ภาษาอังกฤษ เกิดขึ้นในหมู่เยาวชนในเมืองและเคยถูกตีตรา แต่ทุกวันนี้ค่อนข้างเป็นกระแสหลักในวัฒนธรรมป๊อปและดนตรีของไอวอรีโคสต์ อันที่จริง คำจาก Nouchi บางครั้งเข้าสู่สุนทรพจน์ของนักการเมืองหรือทีวีแห่งชาติ! (ตัวอย่างเช่น enjailler หมายถึง “ทำให้ตื่นเต้น/เพลิดเพลิน” – จากภาษาอังกฤษ “enjoy” – เริ่มต้นเป็น Nouchi และแม้แต่ประธานาธิบดีไอวอรีโคสต์ใช้ในสุนทรพจน์ทางการใน 2013: “Président, nous sommes enjaillés de toi” หมายถึง “ท่านประธานาธิบดี เรายินดีกับท่าน”)

ลักษณะทางภาษา: ในภาษาฝรั่งเศสแบบไอวอเรียนที่ผ่านการศึกษา ไวยากรณ์โดยพื้นฐานเป็นมาตรฐาน แต่หนึ่งอาจสังเกตเห็นสำเนียงที่ชัดเจน ลักษณะบางประการที่รายงานในภาษาฝรั่งเศสอาบีจาน ได้แก่: ฟรังเศส “j” (เสียง [ʒ]) มีแนวโน้มออกเสียงเหมือน “z” หรือเสียง dy มากขึ้น – ดังนั้น je (“ฉัน”) อาจฟังดูเหมือน ze หรือ dye นอกจากนี้ กลุ่มพยัญชนะบางกลุ่มที่ยากสำหรับผู้พูดชาวไอวอเรียน (เพราะภาษาท้องถิ่นหลายภาษามีโครงสร้างพยางค์ที่ง่ายกว่า) จะถูกทำให้ง่ายขึ้น ตัวอย่างคลาสสิกคือ parce que (“เพราะว่า) ในภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานออกเสียง /paʁs.kə/ ซึ่งมีพยัญชนะสามตัวติดกัน [rs(k)] ในภาษาฝรั่งเศสไอวอเรียนมักกลายเป็น "paske" หรือแม้แต่ “pake” เพื่อให้ออกเสียงง่ายขึ้น ในทำนองเดียวกัน train อาจออกเสียงว่า “térin” (แทรกสระ) การปรับเหล่านี้ทำให้ภาษาฝรั่งเศสไอวอเรียนฟังดูราบรื่นและเป็นพยางค์มากขึ้น ตัว R อาจเป็น R แบบตบหรือรัว (r) แทนที่จะเป็น R แบบออกจากลำคอของฝรั่งเศส ขึ้นอยู่กับภูมิหลังของผู้พูด

ในด้านคำศัพท์ ไอวอรีโคสต์ได้มีส่วนสนับสนุนคำสแลงมากมายให้กับแอฟริกาที่พูดภาษาฝรั่งเศส คำหลายคำแพร่หลายจนวัยรุ่นในแคเมอรูนหรือสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกก็ใช้เช่นกัน ตัวอย่างบางส่วน: garba – เดิมทีเป็นอาหารข้างทางไอวอเรียน (attieké กับทูน่า) – กลายมามีความหมายว่าอาหารข้างทางราคาถูกใด ๆ ในบางบริบท Gnanhi (ออกเสียงประมาณ nyan-hee) หมายถึง “คนโง่” ในนูชี Djo (เพื่อน/ผู้ชาย) La go (ผู้หญิง) สำหรับแฟนสาว แม้แต่คำว่า go สำหรับผู้หญิง (จากภาษาอังกฤษ “girl”) Choco หมายถึงคนร่ำรวยหรือคนที่โอ้อวด (จาก chocolat สื่อถึงคนที่ถูกตามใจ) Boucan (แปลตามตัวว่า “เสียงอึกทึก/เสียงดัง”) ในการใช้แบบไอวอเรียนหมายถึงงานปาร์ตี้ที่ฉูดฉาดหรือพฤติกรรมอวดดี – faire boucan และแน่นอน Nouchi เองก็ให้ชื่อกับภาษาถิ่นข้างถนน (เดิมหมายถึง “มีด” สื่อถึงสิ่งคมกริบ/ทันสมัย)

สำนวนไอวอเรียนที่น่ารักสำนวนหนึ่งในภาษาฝรั่งเศสในชีวิตประจำวันคือ “Faut pas fâcher!” (อย่าโกรธ!) ชาวไอวอเรียน sprinkles “faut pas…” (ไม่จำเป็นต้อง…) ในแบบที่เป็นมิตร นอกจากนี้ยังมีแนวโน้มใช้ “prendre” (เอา) ในตำแหน่งที่ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานอาจใช้คำกริยาอื่น ตัวอย่าง il a pris malin สำหรับ “เขาทำตัวฉลาด” (แปลตามตัวว่าเอาฉลาด)

เพื่อแสดงให้เห็นสามระดับของภาษาฝรั่งเศสไอวอเรียน นี่คือตัวอย่างจากอาบีจานสำหรับ “ผู้หญิงขโมยเงินฉัน”:

  • ทางการ: La fille m’a subtilisé mon argent. (ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานสมบูรณ์แบบ อาจเป็นทางการทางศัพท์เล็กน้อย)
  • ภาษาพูด: Fille-là a prend mon l’argent. (สังเกต “-là” ที่ตามหลังคำนามเหมือนในภาษาแอฟริกันเพื่อบอกว่า “ผู้หญิงคนนั้น” และ a prend ที่ไม่เป็นมาตรฐานแทน a pris)
  • นูชี: La go a momo mon pia. (“ผู้หญิงคว้าเงินสดฉันไป” ในสแลงข้างถนน; momo = ขโมย, pia = เงิน, go = ผู้หญิง)

ทั้งสามมีความหมายโดยพื้นฐานเหมือนกัน – แสดงช่วงของภาษาฝรั่งเศสในโกตดิวัวร์ ผู้พูดสามารถสลับระหว่างระดับภาษาเหล่านี้ได้ตามบริบท

อิทธิพลและสรุป: ภาษาฝรั่งเศสของไอวอรีโคสต์มีอิทธิพลในแอฟริกาตะวันตก “Français populaire africain” – ภาษาฝรั่งเศสแพนแอฟริกันแบบง่ายประเภทหนึ่ง – กล่าวกันว่าได้รับแรงบันดาลใจส่วนใหญ่จากภาษาฝรั่งเศสภาษาพูดไอวอเรียน เนื่องจากอิทธิพลทางวัฒนธรรมของไอวอรีโคสต์ สำหรับผู้มาเยือน หากคุณพูดภาษาฝรั่งเศส คุณจะสื่อสารได้ดี เพียงเตรียมพร้อมสำหรับภาษารูปแบบที่มีชีวิตชีวาและมีสีสันในสถานการณ์ไม่เป็นทางการ และถ้ามีคนเรียกคุณว่า *mon ché (ย่อจาก mon cher – “ที่รักของฉัน”) อย่าแปลกใจ; ชาวไอวอเรียนอบอุ่นในการทักทาย มักใช้คำอย่าง ma chère, mon frère, la famille ในการสนทนาแม้กับคนรู้จักใหม่

ภาษาฝรั่งเศสแคเมอรูน (🇨🇲 แคเมอรูน)

ประวัติศาสตร์: สถานการณ์ทางภาษาของแคเมอรูนมีเอกลักษณ์ ถูกอาณานิคมโดยเยอรมนีในปลายศตวรรษที่ 19 จากนั้นถูกแบ่งระหว่างฝรั่งเศสและอังกฤษหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ด้วยเหตุนี้ แคเมอรูนสมัยใหม่จึงมีภาษาราชการสองภาษา: ฝรั่งเศสและอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาหลักในประมาณ 80% ของประเทศ (ภูมิภาคที่พูดภาษาฝรั่งเศสซึ่งเดิมอยู่ภายใต้อาณัติฝรั่งเศส) ในขณะที่ภาษาอังกฤษใช้ในบางส่วนทางตะวันตก (เขตเดิมของอังกฤษ) ด้วยประชากรมากกว่า 25 ล้านคนและภาษาท้องถิ่นมากกว่า 200 ภาษา ภาษากลางของแคเมอรูนในหลายพื้นที่คือภาษาฝรั่งเศส ภาษาฝรั่งเศสแคเมอรูน จึงพัฒนาขึ้นในหม้อหลอมหลายภาษา ได้รับอิทธิพลไม่เพียงจากภาษาแอฟริกันพื้นเมืองเท่านั้น แต่ยังจากภาษาอังกฤษ (เนื่องจากความเป็นสองภาษาราชการ) และแม้แต่จากภาษาอังกฤษพิดจินแคเมอรูน

ลักษณะเฉพาะ: ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานที่สอนในโรงเรียนใช้ในบริบททางการ แต่ตามท้องถนน ชาวแคเมอรูนมีภาษาฝรั่งเศสที่สร้างสรรค์มาก ปรากฏการณ์ที่พูดถึงกันมากที่สุดอาจเป็น “Camfranglais” – คำผสมจาก Cameroon + français + anglais Camfranglais โดยพื้นฐานแล้วเป็นภาษาไฮบริดของ ภาษาเยาวชนในเมืองที่ผสมผสานฝรั่งเศส อังกฤษ พิดจิน และภาษาท้องถิ่นแอฟริกัน ไม่ใช่ภาษาถิ่นของฝรั่งเศสอย่างเคร่งครัด แต่เป็นศัพท์แสงที่ใช้ไวยากรณ์ฝรั่งเศสเป็นส่วนใหญ่พร้อมการสลับรหัสอย่างหนัก ตัวอย่างเช่น: “Tu go où?” (คุณไปไหน?) แทนที่จะเป็นภาษาฝรั่งเศส Tu vas où ? “On va all back au mboa.” (เราจะกลับประเทศกันทั้งหมด) โดยที่ all back มาจากภาษาอังกฤษ และ mboa เป็นคำสแลงจากภาษาดัวลา แปลว่า “บ้าน” “Je wanda” สำหรับ Ça m’étonne (“ฉันประหลาดใจ” – wanda มาจากพิดจินไนจีเรีย “wonder”) “Il fimba à mon cousin” สำหรับ Il ressemble à mon cousin (“เขาดูเหมือนลูกพี่ลูกน้องของฉัน” fimba มาจากภาษาฟูลานี fimban “คล้าย”) อย่างที่เห็น ประโยคสามารถสลับไปมาระหว่างคำฝรั่งเศสและไม่ใช่ฝรั่งเศส แต่โดยทั่วไปตามไวยากรณ์ฝรั่งเศส Camfranglais กำเนิดในหมู่นักศึกษาในทศวรรษ 1970 และได้แพร่หลายผ่านดนตรี (โดยเฉพาะมาคอสซาและฮิปฮอป) และชีวิตประจำวัน มันพัฒนาอยู่ตลอดเวลา – โดยพื้นฐานแล้วเป็นสแลงในเมืองสมัยใหม่

นอกเหนือจาก Camfranglais แม้แต่ภาษาฝรั่งเศสแคเมอรูนที่มาตรฐานกว่าก็มีลักษณะเฉพาะบางอย่าง มีแนวโน้มที่จะใช้ nous (เรา) บ่อยกว่า on สำหรับบุรุษที่หนึ่งพหูพจน์ คำศัพท์บางคำ: dégrasser ในแคเมอรูนหมายถึง “หางานหรือดิ้นรนหาเงิน” (ไม่ใช่ความหมายมาตรฐานในภาษาฝรั่งเศส) พวกเขายังใช้ causer เพื่อหมายถึง “พูดคุย” มากกว่าแค่ “ทำให้เกิด” การยืมจากภาษาท้องถิ่น เสริมสร้างคลังศัพท์ – เช่น un njangi คือกลุ่มออมทรัพย์หมุนเวียน (จากคำท้องถิ่น) ภาษาฝรั่งเศสที่พูดในแคเมอรูนมักรวม การแปลตรงจากสำนวนอังกฤษหรือพิดจิน เนื่องจากสภาพแวดล้อมสองภาษา ตัวอย่างเช่น ชาวแคเมอรูนอาจพูดว่า “Je suis off” เพื่อหมายถึง “ฉันเลิกงาน/ไม่ได้ทำงานตอนนี้” (การแปลตรงจากภาษาอังกฤษ)

การออกเสียง: ภาษาฝรั่งเศสแคเมอรูนโดยทั่วไปออกเสียงตามพยางค์ (แต่ละพยางค์ออกเสียงชัดเจน) เสียง R ของฝรั่งเศสที่นี่อาจเป็นเสียงรัวหรือกึ่งกลาง อิทธิพลของวรรณยุกต์จากภาษาท้องถิ่นทำให้รูปแบบทำนองเสียงแตกต่างได้ – บางครั้งประโยคภาษาฝรั่งเศสมีเสียงขึ้นลงคล้ายกับรูปแบบภาษาบาสซาหรือเบตี แต่โดยรวมแล้ว ภาษาฝรั่งเศสแคเมอรูนเป็นที่เข้าใจได้สำหรับผู้พูดภาษาฝรั่งเศสอื่นๆ โดยเฉพาะในสถานการณ์ทางการ มักเป็น สแลงและสำนวนท้องถิ่น ที่ทำให้สับสน

แคเมอรูนถูกเรียกว่า “แอฟริกาย่อส่วน” – ภาษาฝรั่งเศสของที่นี่ก็เป็น โลกย่อของภาษาฝรั่งเศสทั่วโลก เช่นกัน ผสมผสานองค์ประกอบจากหลากหลายภาษา อย่าแปลกใจถ้าชาวแคเมอรูนทักคุณด้วยการผสมฝรั่งเศสและอังกฤษ: “Bonjour, mon frère, how ça va?” – มันเป็นส่วนหนึ่งของพรมภาษาศาสตร์ Camfranglais โดยเฉพาะถูกใช้โดยคนหนุ่มสาวเกือบเหมือนรหัสลับ; ถ้าคุณไม่รู้ศัพท์แสง tu ne vas rien comprendre o! (คุณจะไม่เข้าใจอะไรเลย o! เป็นคำอุทานพิดจินแอฟริกาตะวันตกทั่วไป)

ภาษาฝรั่งเศสแอลจีเรีย (🇩🇿 แอลจีเรีย)

ประวัติและสถานะ: แอลจีเรียมีความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งและซับซ้อนกับภาษาฝรั่งเศส ถูกฝรั่งเศสยึดครองใน 1830 แอลจีเรียถูกถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศสจริงๆ (ไม่ใช่แค่ดินแดนอาณานิคม) เป็นเวลา 130 ปี ภายใน 1960 มีชาวฝรั่งเศสยุโรปประมาณหนึ่งล้านคนอาศัยอยู่ในแอลจีเรีย และคนท้องถิ่นจำนวนมากได้รับการศึกษาเป็นภาษาฝรั่งเศส หลังได้รับเอกราชใน 1962 ภาษาอาหรับ กลายเป็นภาษาราชการเพียงภาษาเดียว และมีความพยายามที่จะ ทำให้เป็นอาหรับ ทางการศึกษาและการบริหาร อย่างไรก็ตาม ภาษาฝรั่งเศสไม่เคยหายไป – มันยังคงเป็นภาษากลางของการศึกษาชั้นสูง วิทยาศาสตร์ และสื่อสิ่งพิมพ์จำนวนมาก ปัจจุบัน แอลจีเรียเป็นประเทศที่พูดภาษาฝรั่งเศสใหญ่เป็นอันดับสองของโลกตามจำนวนผู้พูด (รองจากฝรั่งเศสเอง) แม้ตัวเลขที่แน่นอนจะแตกต่างกัน ประมาณครึ่งหนึ่งของประชากร 45 ล้านคนของแอลจีเรียมีความสามารถบางอย่างในภาษาฝรั่งเศส และส่วนสำคัญเป็นผู้พูดภาษาฝรั่งเศสเต็มตัว ที่น่าสังเกตคือ ภาษาฝรั่งเศสในแอลจีเรียไม่มีสถานะทางการ แต่มีอยู่ทุกหนทุกแห่งในทางปฏิบัติ: มหาวิทยาลัยสอนเป็นภาษาฝรั่งเศส เว็บไซต์และเอกสารราชการจำนวนมากเป็นภาษาฝรั่งเศส และชาวแอลจีเรียที่ได้รับการศึกษาเกือบทั้งหมดเป็นสองภาษา (หรือสามภาษารวมภาษาเบอร์เบอร์) ภาษาฝรั่งเศสมักเป็น ภาษาแรกของชนชั้นสูงในเมือง และเป็น ภาษาที่สองที่แข็งแกร่งสำหรับประชากรทั่วไป

คุณลักษณะ: ภาษาฝรั่งเศสแบบแอลจีเรีย ที่ใช้พูดในชีวิตประจำวันได้รับอิทธิพลอย่างมากจากการสลับภาษา (code-switching) กับ ภาษาอาหรับแอลจีเรีย (ดาริจา) และในระดับหนึ่งกับ ภาษาเบอร์เบอร์ เป็นเรื่องปกติที่จะได้ยินประโยคที่เริ่มต้นด้วยภาษาหนึ่งและจบลงอีกภาษาหนึ่ง ตัวอย่างเช่น: “Je vais à la maktaba pour acheter quelques livres.” ในที่นี้ maktaba เป็นคำภาษาอาหรับที่แปลว่าร้านหนังสือ ถูกแทรกเข้าไปในประโยคภาษาฝรั่งเศส (“ฉันจะไปร้านหนังสือเพื่อซื้อหนังสือสักสองสามเล่ม”) การผสมเช่นนี้ราบรื่นสำหรับผู้พูดชาวแอลจีเรีย คำยืมภาษาอาหรับหรือการแปลตรงตัวจำนวนมากปรากฏในภาษาฝรั่งเศสที่ไม่เป็นทางการ คำอุทานยอดนิยม “wesh” เป็นตัวอย่างที่ดี Wesh? มาจากภาษาอาหรับภาษาพูด (เช่น “เป็นไงบ้าง?” หรือ “นี่แน่ะ?”) และถูกใช้โดยวัยรุ่นแอลจีเรียแม้ในการสนทนาภาษาฝรั่งเศส เป็นคำทักทายหรือเพื่อเรียกความสนใจจากใครสักคน อีกคำหนึ่งคือ “kiffer” เดิมเป็นคำสแลงที่ปัจจุบันแพร่หลายในฝรั่งเศสด้วย หมายถึง “ชอบ/เพลิดเพลิน” – มาจากคำภาษาอาหรับมาเกร็บ kif (ตามตัวอักษรคือความเพลิดเพลินประเภทหนึ่งหรือสารที่ทำให้มึนเมา) การพูดว่า Je te kiffe (“ฉันชอบเธอมาก / ฉันปลื้มเธอ”) เดิมเป็นคำสแลงภาษาฝรั่งเศสแบบแอฟริกาเหนือที่กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของภาษาฝรั่งเศสแบบยุโรป

การออกเสียง: ภาษาฝรั่งเศสแบบแอลจีเรียมีสำเนียงที่เป็นเอกลักษณ์ ชาวแอลจีเรียจำนวนมากออกเสียง R เป็น R แบบรัวลิ้นหรือกระทบ (เหมือน “rr”) ได้รับอิทธิพลจากภาษาอาหรับ (ซึ่งมี r แบบรัวลิ้น) – ต่างจาก R แบบอูวูลาร์ของภาษาฝรั่งเศส ลีลา (จังหวะ) อาจฟังดู “เมดิเตอร์เรเนียน” – คล้ายกับอิทธิพลของภาษาฝรั่งเศสทางใต้หรือภาษาอิตาลีบ้าง – โดยมี การเน้นพยางค์บางพยางค์และทำนองเสียงที่ไพเราะ มากขึ้นเล็กน้อย ตัวอย่างเช่น ผู้พูดชาวแอลจีเรียอาจเน้นท้ายประโยคคำถามเล็กน้อยหรือใช้น้ำเสียงขึ้นสูงที่ชาวปารีสอาจไม่ใช้ ลักษณะอีกประการหนึ่ง: สระบางตัวในคำภาษาฝรั่งเศสอาจออกเสียงด้วยกลิ่นอายภาษาอาหรับ เช่น เสียง u หรือการแยกความแตกต่างระหว่างสระเสียงสั้นและเสียงยาว แต่โดยรวมแล้ว ชาวแอลจีเรียที่พูดภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานสามารถเข้าใจได้ สำเนียงเป็นเพียงสิ่งที่ระบุได้

การใช้งาน: น่าสนใจที่ ภาษาฝรั่งเศสมีสถานะที่ค่อนข้างย้อนแย้งในแอลจีเรีย ด้านหนึ่ง บางครั้งมันถูกมองด้วยความระแวง (มรดกจากลัทธิล่าอาณานิยม – ถูกเรียกว่า “la langue du colonisateur” โดยผู้ยึดถือความบริสุทธิ์ทางภาษา) อีกด้านหนึ่ง มันขาดไม่ได้ในหลายแวดวงและถูกรับมาอย่างเป็นปฏิบัติจริง ดังนั้นคุณจะพบว่าภาษาฝรั่งเศสแบบไม่เป็นทางการในชีวิตประจำวันของแอลจีเรียอาจถูกโรยด้วยภาษาอาหรับถิ่นและพูดกันอย่างอิสระมาก ในขณะที่ในสถานการณ์ที่เป็นทางการ (การประชุมทางธุรกิจ การประชุมวิชาการ) ชาวแอลจีเรียที่มีการศึกษาเปลี่ยนไปใช้ภาษาฝรั่งเศสนานาชาติที่ขัดเกลาอย่างดีได้

ตัวอย่าง: นักศึกษาแอลจีเรียอาจพูดเป็นภาษาฝรั่งเศสว่า: “J’ai zhri le cours de maths, c’était facile” – ในที่นี้ zhri (บางครั้งเขียนว่า j’rai) เป็นรูปแบบหนึ่งของ j’ai rien (ฉันไม่มีอะไรเลย) ที่ออกเสียงด้วยสำเนียงแอลจีเรีย หมายถึง “ฉันพบว่าคลาสคณิตศาสตร์ง่าย” (ตามตัวอักษร “ฉันได้อะไร (ที่ยาก) จากคลาสคณิตศาสตร์มาไม่มีเลย”) คำว่า “bled” (เดิมเป็นภาษาฝรั่งเศสแปลว่า “หมู่บ้าน/ชนบท”) ได้เข้าสู่คำสแลงภาษาฝรั่งเศสผ่านชาวแอฟริกาเหนือเพื่อหมายถึงบ้านเกิดหรือถิ่นทุรกันดาร (เช่น Il est parti au bled – เขากลับบ้านเกิดไปแล้ว) และแน่นอน วัยรุ่นแอลจีเรียที่พูดภาษาฝรั่งเศสอาจใส่ “yaa ni” หรือ “walou” (หมายถึง “ไม่มีอะไร” ในภาษาอาหรับ) ที่พบได้ทั่วไปเพื่อเน้นย้ำ

โดยสรุป ภาษาฝรั่งเศสในแอลจีเรียเป็น ความจริงในชีวิตประจำวัน สำหรับผู้คนหลายล้าน คน อยู่ร่วมกับภาษาอาหรับในสภาพแวดล้อมแบบทวิภาษา (diglossia) หากคุณพูดภาษาฝรั่งเศสและไปเยือนแอลเจียร์ คุณจะสามารถสื่อสารได้อย่างกว้างขวาง – เพียงแต่อย่าแปลกใจถ้าผู้คนเปลี่ยนไปพูดภาษาอาหรับกลางประโยค มันเป็นส่วนหนึ่งของการเต้นรำทางภาษา สำหรับชาวแอลจีเรียจำนวนมาก ภาษาฝรั่งเศสเป็นแทบจะภาษาแม่ – แต่เป็นภาษาที่พวกเขาทำให้เป็นแอลจีเรียอย่างมีเอกลักษณ์ด้วยการผสมผสานกับอัตลักษณ์อื่นๆ ของพวกเขา

ภาษาฝรั่งเศสแบบโมร็อกโก (🇲🇦 โมร็อกโก)

ประวัติและบทบาท: โมร็อกโกเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส (และสเปน) ตั้งแต่ 1912 จนถึง 1956 เมื่อได้รับเอกราช โมร็อกโกประกาศให้ภาษาอาหรับเป็นภาษาราชการเพียงภาษาเดียว (และเมื่อเร็วๆ นี้รวมถึงเบอร์เบอร์/อามาซิกด้วย) อย่างไรก็ตาม ภาษาฝรั่งเศสยังคงมีสถานะแข็งแกร่ง มันทำหน้าที่เป็น ภาษาที่สองอย่างไม่เป็นทางการ ซึ่งสำคัญมากในทางพาณิชย์ วิทยาศาสตร์ และการศึกษาระดับอุดมศึกษา หากแอลจีเรียเป็นประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสมากเป็นอันดับสอง โมร็อกโกก็ไม่ห่างไกลนัก – ประมาณหนึ่งในสามของประชากร 38 ล้านคนของโมร็อกโกมีความสามารถในภาษาฝรั่งเศส ที่น่าสังเกตคือ ภาษาฝรั่งเศสมักเป็น ภาษาของชนชั้นสูงและชนชั้นในเมือง – ชาวโมร็อกโกที่มีการศึกษาจำนวนมากเป็นผู้พูดสองภาษาในภาษาฝรั่งเศสและภาษาอาหรับโดยพื้นฐาน เดินไปตามถนนในคาซาบลังกาหรือราบัต คุณจะได้ยินภาษาฝรั่งเศสทุกหนแห่ง แม้มักจะปะปนกับภาษาอาหรับ

ลักษณะเฉพาะ: ภาษาฝรั่งเศสโมร็อกโก มีความคล้ายคลึงกับภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานมากทั้งในด้านโครงสร้างและระดับทางการ ความแตกต่างจะปรากฏในภาษาพูดที่ไม่เป็นทางการและการออกเสียง ภาษาอาหรับโมร็อกโก (ดารีจา) มีอิทธิพลต่อวิธีการพูดภาษาฝรั่งเศสแบบสบายๆ ตัวอย่างเช่น ชาวโมร็อกโกอาจคงเสียง "qa" ที่ออกจากลำคอแบบอาหรับเมื่อออกเสียงคำภาษาฝรั่งเศสที่มี "q" หรือ "k" แบบหนัก เสียง R ในภาษาฝรั่งเศสอาจเป็นเสียงที่เกิดจากลำคอเหมือนในฝรั่งเศสหรือบางครั้งเป็นเสียงลิ้นกระทบ (ขึ้นอยู่กับภูมิหลังของผู้พูด – ชาวโมร็อกโกที่พูดภาษาฝรั่งเศสเป็นหลักจะใช้ [ʁ] แบบฝรั่งเศส ส่วนผู้ที่พูดภาษาอาหรับเป็นส่วนใหญ่ก็อาจติดเสียง [r] แบบอาหรับมาด้วย)

การสลับรหัสภาษา แพร่หลายเช่นเดียวกับในแอลจีเรีย รูปแบบที่พบบ่อยคือประโยคภาษาฝรั่งเศสที่มีคำเติมภาษาอาหรับหรือกลับกัน ตัวอย่างเช่น “Franchement, ma femme elle veut, uhm… walou!” – “พูดตรงๆ นะ เมียผมอยากได้… เอ่อ… ไม่มีอะไรเลย!” ในที่นี้ walou (“ไม่มีอะไร”) เป็นคำสแลงอาหรับที่มักใช้ในภาษาฝรั่งเศสโมร็อกโก สำนวนภาษาอาหรับโมร็อกโกเช่น inshallah (ถ้าพระเจ้าประสงค์), hamdulillah (สรรเสริญพระเจ้า), b’saha (ไชโย/ขอให้สนุก กล่าวหลังมื้ออาหารหรือเมื่อมีคนซื้อของใหม่ หมายถึง “เพื่อสุขภาพของคุณ”) ปรากฏบ่อยครั้งในการสนทนาภาษาฝรั่งเศส

มีสำนวนภาษาฝรั่งเศสโมร็อกโกที่มีเอกลักษณ์เฉพาะซึ่งโดยพื้นฐานแล้วเป็นการแปลจากภาษาอาหรับ ตัวอย่างหนึ่ง: ในภาษาอาหรับโมร็อกโกอาจพูดว่า “ma-aandi manchouf” สำหรับ “ฉันไม่มีหน้าจะไปพบ (ใคร)” หมายถึง “ฉันละอายที่จะเผชิญหน้ากับพวกเขา” ในแวดวงภาษาฝรั่งเศสโมร็อกโก คุณอาจได้ยิน “Je n’ai pas de visage pour le voir.” มันเป็นการแปลสำนวนอาหรับเป็นภาษาฝรั่งเศสโดยตรง – เจ้าของภาษาฝรั่งเศสจากปารีสอาจรู้สึกว่าโครงสร้างนั้นแปลก แต่ชาวโมร็อกโกเข้าใจได้ อีกตัวอย่าง: “C’est bon, safi” – safi เป็นภาษาอาหรับหมายถึง “พอแล้ว/แค่นั้น” และพวกเขามักพูด safi แม้ขณะพูดภาษาฝรั่งเศสเพื่อหมายถึง “โอเค พอแล้ว/เรียบร้อย”

ลักษณะเฉพาะของการออกเสียง: สำเนียงภาษาฝรั่งเศสโมร็อกโก สำหรับหูที่ผ่านการฝึกฝนแล้ว มีจุดบอกใบ้บางอย่าง ตัวอย่างเช่น ชาวโมร็อกโกบางคนออกเสียง “p” เป็น “b” (เนื่องจากภาษาอาหรับดั้งเดิมไม่มีเสียง “p”) – แม้ว่าปัจจุบันจะพบได้น้อยลงในหมู่ผู้พูดที่มีการศึกษา คุณอาจยังได้ยินคนรุ่นเก่าพูด *le banane แทน la panane สำหรับ la panne (ตัวอย่างแบบตลก) นอกจากนี้ การเน้นเสียง มีแนวโน้มตกที่พยางค์สุดท้ายอย่างสม่ำเสมอมากกว่า (เหมือนภาษาฝรั่งเศส) แต่บางครั้งก็หนักกว่า เนื่องจากภาษาอาหรับโมร็อกโกเน้นพยางค์บางพยางค์อย่างหนัก จึงอาจมีผลต่อเนื่องทำให้ภาษาฝรั่งเศสโมร็อกโกฟังดูสั้นห้วนหรือเน้นหนักกว่าเล็กน้อย

ลักษณะที่น่าสนใจอย่างหนึ่งในโมร็อกโก (และทั่วภาษาฝรั่งเศสมาเกร็บ) คือการใช้ กาลสมบูรณ์ (perfect tense) ในภาษาฝรั่งเศสในตำแหน่งที่ภาษาฝรั่งเศสยุโรปอาจใช้กาลปัจจุบัน ตัวอย่างเช่น การพูดว่า “ฉันอาศัยอยู่ที่นี่มา 5 ปี” ภาษาฝรั่งเศสในฝรั่งเศสจะใช้กาลปัจจุบัน: J’habite ici depuis 5 ans. ชาวโมร็อกโก (แปลโครงสร้างอาหรับโดยตรง) อาจพูดว่า “J’ai habité ici depuis 5 ans.” สิ่งนี้ถือว่าไม่มาตรฐาน แต่พบได้บ่อยในภาษาพูด – สะท้อนว่าภาษาอังกฤษทำอย่างไร (“I have lived here for 5 years”) และภาษาอาหรับอาจสื่อความหมายอย่างไร

การใช้ในสังคม: ภาษาฝรั่งเศสในโมร็อกโกเป็นภาษาของธุรกิจ การทูต และสถาบันอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยสอนหลายหลักสูตรเป็นภาษาฝรั่งเศส (โดยเฉพาะวิทยาศาสตร์) กระทรวงต่างๆ ของรัฐบาลมักใช้ภาษาฝรั่งเศสภายในและในเอกสาร (แม้ว่าอย่างเป็นทางการพวกเขาต้องใช้ภาษาอาหรับ – ความเป็นจริงบางครั้งก็แตกต่างออกไป) ผลลัพธ์คือชาวโมร็อกโกหลายคนสลับระดับความเป็นทางการ เมื่ออยู่บ้านกับครอบครัวพวกเขาอาจพูดผสมระหว่างดารีจาและฝรั่งเศส ที่ทำงานพวกเขาอาจใช้ภาษาฝรั่งเศสที่เป็นทางการมากขึ้น

หมายเหตุเชิงเปรียบเทียบ: ชาวโมร็อกโกบางครั้งพูดว่าภาษาฝรั่งเศสของพวกเขาเข้าใจง่ายกว่าภาษาฝรั่งเศสที่พูดเร็วปรื๋อของชาวแอฟริกาตะวันตกบางกลุ่ม แท้จริงแล้ว ภาษาฝรั่งเศสมาเกร็บโดยทั่วไปเข้าใจได้ค่อนข้างดี สำหรับชาวยุโรป ไวยากรณ์ยังคงเป็นมาตรฐานไม่มากก็น้อย และอัตราการพูดอยู่ในระดับปานกลาง ความแตกต่างหลักคือการแทรกคำศัพท์จากภาษาอาหรับและสำเนียงบางอย่าง ดังนั้นนักท่องเที่ยวจากฝรั่งเศสในโมร็อกโกอาจรู้สึกสบายใจทางภาษาได้มากกว่าผู้ที่อยู่ในควิเบกหรือไอวอรีโคสต์ เป็นต้น

หากคุณพบว่าตัวเองอยู่ในโมร็อกโกและคุณพูดภาษาฝรั่งเศสได้ คุณจะเดินทางได้อย่างราบรื่นในเมืองต่างๆ ชาวโมร็อกโกจะชื่นชมถ้าคุณโรยภาษาฝรั่งเศสของคุณด้วย s’il vous plaît และ merci และคุณจะได้ยิน shukran, afak (ภาษาอาหรับโมร็อกโกหมายถึงกรุณา) หรือ merci bzef (ขอบคุณมาก – bzef หมายถึงมาก) กลับมาแน่นอน มันเป็นการผสมผสานภาษาที่มหัศจรรย์ซึ่งสะท้อนประวัติศาสตร์ของโมร็อกโกในฐานะทางแยกของอารยธรรม

ภาษาฝรั่งเศสตูนิเซีย (🇹🇳 ตูนิเซีย)

ประวัติและบริบท: ตูนิเซียอยู่ภายใต้การอารักขาของฝรั่งเศสตั้งแต่ 1881 ถึง 1956 เช่นเดียวกับโมร็อกโก ตูนิเซียเกิดขึ้นโดยมีภาษาอาหรับเป็นภาษาราชการ แต่ภาษาฝรั่งเศสยังคงหยั่งรากลึกในด้านการบริหารและการศึกษา ตูนิเซียมักถูกกล่าวถึงว่าเป็นประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสเข้มข้น – มีประชากรน้อยกว่า (ประมาณ 12 ล้านคน) แต่มีสัดส่วนผู้พูดภาษาฝรั่งเศสสูง ในศตวรรษที่ 20 ชนชั้นนำตูนิเซียได้รับการศึกษาเป็นภาษาฝรั่งเศส และแม้หลังจากนโยบายการทำให้เป็นอาหรับ ภาษาฝรั่งเศสยังคงเป็นภาษาหลักในภาคส่วนต่างๆ เช่น อุดมศึกษา สาขาเทคนิค และการท่องเที่ยว ทุกวันนี้ ภาษาฝรั่งเศสในตูนิเซียเป็นภาษาที่สองที่แข็งแกร่ง: ประมาณ 63% ของชาวตูนิเซียรายงานว่าพูดภาษาฝรั่งเศส มีการใช้ทุกวัน โดยเฉพาะในเมือง

ลักษณะเฉพาะ: ภาษาฝรั่งเศสตูนิเซียไม่ได้แตกต่างจากภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานมากนักในด้านไวยากรณ์ – ความแตกต่างส่วนใหญ่อยู่ที่สำเนียงและคำศัพท์ เราสามารถมองภาษาฝรั่งเศสตูนิเซียเป็นส่วนหนึ่งของภาษาฝรั่งเศสมาเกร็บที่ต่อเนื่องกัน ชาวตูนิเซียผสมภาษาอาหรับตูนิเซีย (ดาริจา) เข้ากับภาษาฝรั่งเศสอย่างไม่เป็นทางการมากมาย อาจจะมากกว่าที่โมร็อกโกด้วยซ้ำ เพราะตูนิเซียมีความเป็นเนื้อเดียวกันทางภาษาค่อนข้างสูง (เกือบทุกคนพูดดาริจาเป็นภาษาแม่ โดยมีชนกลุ่มน้อยเบอร์เบอร์เล็กๆ ทางใต้) ดังนั้นบทสนทนาทั่วไปในตูนิสอาจเป็นโมเสก: “On se voit demain, inshallah – mala I’ll call you, d’accord?” โดยที่ mala เป็นคำเติมเฉพาะของตูนิเซีย (หมายถึง “ดังนั้น/แล้ว”) ที่แทรกเข้ามาในประโยคภาษาฝรั่งเศสได้ทันที

อิทธิพล: ตูนิเซียยังได้รับอิทธิพลจากอิตาลีอย่างมีนัยสำคัญ (ก่อนการปกครองของฝรั่งเศส มีชาวอิตาลีอาศัยอยู่ในตูนิสจำนวนมาก) คุณอาจพบคำยืมอิตาลีบ้างในภาษาฝรั่งเศสตูนิเซีย ตัวอย่างเช่น ciao เป็นที่นิยมพอๆ กับ salut สำหรับการกล่าวลาในหมู่เพื่อนฝูง ผู้สูงอายุบางคน โดยเฉพาะตามชายฝั่ง ใช้คำอิตาลีในภาษาฝรั่งเศสของพวกเขา แต่นี่เป็นเพียงส่วนน้อย ลักษณะสำคัญคืออิทธิพลของอาหรับ

การออกเสียง: ผู้พูดภาษาฝรั่งเศสตูนิเซียมักมีสำเนียงฝรั่งเศสที่ “เบากว่า” เมื่อเทียบกับชาวแอลจีเรีย – บางคนกล่าวว่าออกเสียงใกล้เคียงกับภาษาฝรั่งเศสยุโรปมากกว่า เสียง R ยังอาจมีการม้วนเล็กน้อย แต่ชาวตูนิเซียจำนวนมากใช้เสียง [ʁ] แบบฝรั่งเศสในการพูดอย่างเป็นทางการ เอกลักษณ์อย่างหนึ่งคือการออกเสียงตัวอักษร “q” หรือเสียง “qa”: ชาวตูนิเซียมักออกเสียง qu- ในภาษาฝรั่งเศส (เช่นใน qui, quoi) เป็น [k] แข็ง (เนื่องจากภาษาถิ่นอาหรับของพวกเขาออกเสียง qaf เป็น [q] หรือ [ɡ] ต่างจากโมร็อกโกที่ทำให้อ่อนลง) ดังนั้นบางครั้ง quoi อาจออกมาเสียงคมชัดมาก นอกจากนี้ เช่นเดียวกับที่อื่นในมาเกร็บ สระเสียงสั้นอาจออกเสียงด้วยเสียงชวาประสาน หากพยัญชนะควบกล้ำยาก: club อาจฟังดูเหมือน “cul-up” แต่สิ่งเหล่านี้เป็นรายละเอียดปลีกย่อย

คำศัพท์: คำฝรั่งเศสบางคำมีความหมายเฉพาะถิ่น ตัวอย่างเช่น ในตูนิเซีย bonjour สามารถใช้ได้แม้ในตอนเย็นมากเป็นคำทักทายทั่วไป (ในขณะที่ชาวฝรั่งเศสอาจเปลี่ยนไปใช้ bonsoir) นอกจากนี้ ชาวตูนิเซียมักใช้ s’il te plaît ในความหมายว่า “เชิญเลย” คล้ายกับชาวเบลเยียม (อาจเนื่องมาจากการแปลตรงจากภาษาอาหรับ “itha bess”) วลีเด่นของตูนิเซียคือ “yatik saha” (จริงๆ แล้วเป็นภาษาอาหรับ) หมายถึง “ขอให้สิ่งนั้นให้สุขภาพแก่คุณ” – มักกล่าวเมื่อให้สิ่งของแก่ใครสักคนหรือหลังจากที่ใครทำบุญคุณ คุณอาจได้ยินชาวตูนิเซียพูดสิ่งนี้กลางประโยคภาษาฝรั่งเศส – “Tiens, j’ai fini les papiers pour toi, yatik saha.” ยังมีคำแปลตรงตลกๆ: passer une belle journée (ใช้เวลาทั้งวันอย่างดี) เป็นมาตรฐาน แต่ชาวตูนิเซียบางครั้งพูดว่า “passer la nuit blanche” เพื่อหมายถึงการนอนไม่หลับตลอดทั้งคืน ซึ่งเป็นการแปลตรงจากภาษาอาหรับ yisahar ในภาษาฝรั่งเศสมาตรฐาน nuit blanche เป็นสำนวนสำหรับคืนที่นอนไม่หลับ ดังนั้นอันนี้จึงตรงกันจริงๆ

การใช้งาน: ภาษาฝรั่งเศสในตูนิเซียมักถูกอธิบายว่าใช้ตามความเคยชินในหลายด้าน มีช่วงหลังได้รับเอกราชที่ภาษาอาหรับได้รับการส่งเสริมอย่างแข็งขันในด้านการบริหาร แต่แม้เว็บไซต์ของรัฐบาลในตูนิเซียทุกวันนี้มักมีเวอร์ชันภาษาฝรั่งเศส ชาวตูนิเซียที่มีการศึกษาอาจเขียนบนโซเชียลมีเดียโดยผสมภาษาถิ่นตูนิเซีย (ในอักษรอาหรับหรือแม้แต่อักษรละติน) กับภาษาฝรั่งเศส

ความแตกต่างสนุกๆ: ชาวตูนิเซีย (เช่นเดียวกับชาวโมร็อกโกและแอลจีเรีย) มักพูดกับฝูงชนหรือรับโทรศัพท์ด้วยการพูดว่า “Allô, salam alaikom” หรือ “bonsoir, asslama” – ผสมคำทักทายฝรั่งเศสและอาหรับ Asslama (จาก assalama) เป็นคำตูนิเซียสำหรับ “สวัสดี” การผสมผสานอันอบอุ่นนี้เป็นเอกลักษณ์ของตูนิเซียอย่างมาก

สรุปแล้ว ภาษาฝรั่งเศสตูนิเซียมีชีวิตชีวาแต่ไม่ได้แตกต่างอย่างมากจากภาษาฝรั่งเศสอื่นๆ ในมาเกร็บ ผู้พูดภาษาฝรั่งเศสจากปารีสอาจพบว่าชาวตูนิเซียพูดภาษาฝรั่งเศสด้วยน้ำเสียงที่ "เมดิเตอร์เรเนียน" มากกว่าเล็กน้อยและมีวลีอาหรับเจือปน แต่โดยทั่วไปก็ค่อนข้างมาตรฐาน อันที่จริง ระบบการศึกษาของตูนิเซียจนกระทั่งเมื่อไม่นานมานี้สอนหลายวิชาเป็นภาษาฝรั่งเศส ดังนั้นชาวตูนิเซียที่มีการศึกษาสามารถพูดภาษาฝรั่งเศสแบบนานาชาติได้อย่างคล่องแคล่วเมื่อจำเป็น แต่ในหมู่พวกเขาเอง ชาวตูนิเซียผสมผสานและดัดแปลงสองภาษานี้ได้อย่างง่ายดาย

(หมายเหตุเสริม: ภาษาถิ่นอาหรับตูนิเซีย ยังยืมคำภาษาฝรั่งเศสจำนวนมาก – ดังนั้นการแลกเปลี่ยนจึงเป็นสองทาง เป็นเรื่องปกติที่จะได้ยินประโยคภาษาอาหรับตูนิเซียที่เต็มไปด้วยคำนามภาษาฝรั่งเศสที่ผันตามไวยากรณ์อาหรับ ปฏิสัมพันธ์ระหว่างภาษาฝรั่งเศสและตูนิเซียเป็นความจริงประจำวัน ทำให้ตูนิเซียเป็นสภาพแวดล้อมสองภาษาที่แท้จริง)

ภูมิภาคและภาษาถิ่นที่พูดภาษาฝรั่งเศสอื่นๆ

ภาษาฝรั่งเศสเป็น ภาษาระดับโลก อย่างแท้จริง และภาษาถิ่นที่อธิบายข้างต้นเป็นเพียงส่วนเลือกเท่านั้น ยังมีอีกหลายสถานที่ที่พูดภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาแม่หรือเป็นภาษาราชการ แต่ละแห่งมีเรื่องราวของตัวเอง ในส่วนนี้ เราจะกล่าวถึงภูมิภาคอื่นๆ อีกเล็กน้อยเพื่อให้การท่องเที่ยวของเราสมบูรณ์:

แคริบเบียนฝรั่งเศสและทวีปอเมริกา

ในแคริบเบียน มีหลายเกาะที่พูดภาษาฝรั่งเศส เฮติ เป็นตัวอย่างสำคัญ – มีภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาราชการ (ควบคู่กับครีโอลเฮติ) ชาวเฮติส่วนใหญ่พูดครีโอลเป็นภาษาแม่ แต่ภาษาฝรั่งเศสเฮติใช้ในรัฐบาล การศึกษา และสื่อ ภาษาฝรั่งเศสเฮติคล้ายกับภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานมาก ความแตกต่างหลักที่สังเกตได้คือน้ำเสียงที่ละเอียดอ่อนซึ่งได้รับอิทธิพลจากครีโอล ตัวอย่างเช่น ผู้พูดภาษาฝรั่งเศสเฮติมักมีสำเนียงพลิ้วที่ชัดเจน – แต่ความเข้าใจร่วมกันกับผู้พูดภาษาฝรั่งเศสอื่นไม่มีปัญหา คนฝรั่งเศสจากแผ่นดินใหญ่อาจเพียงสังเกตเห็นทำนองที่แตกต่างในภาษาฝรั่งเศสเฮติ (ความแตกต่างหนึ่ง: 'r' โดยทั่วไปออกเสียงเหมือนในภาษาฝรั่งเศสมาตรฐาน ไม่ใช่เสียงรัว – ภาษาฝรั่งเศสเฮติฟังดูใกล้เคียงกับภาษาฝรั่งเศสยุโรปมากกว่าภาษาฝรั่งเศสควิเบก) ในด้านคำศัพท์ ชาวเฮติที่มีการศึกษาใช้มาตรฐานภาษาฝรั่งเศสนานาชาติ แม้ว่าระดับภาษาพูดในชีวิตประจำวันอาจยืมคำครีโอลบางคำ

พื้นที่แคริบเบียนอื่นๆ: เกาะมาร์ตินีก กวาเดอลูป และเฟรนช์เกียนาในอเมริกาใต้เป็นจังหวัดโพ้นทะเลของฝรั่งเศสจริงๆ ดังนั้นภาษาฝรั่งเศสที่พูดที่นั่นโดยพื้นฐานแล้วคือภาษาฝรั่งเศสแผ่นดินใหญ่ที่สอนผ่านระบบโรงเรียนฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม คนท้องถิ่นยังพูดครีโอลที่อิงภาษาฝรั่งเศสอย่างไม่เป็นทางการ ตัวอย่างเช่น ในมาร์ตินีก คนอาจสลับระหว่างภาษาฝรั่งเศส (ซึ่งอาจมีกลิ่นอายแคริบเบียนในสำเนียง) และครีโอลแอนทิลลีสขึ้นอยู่กับบริบท สำเนียงของภาษาฝรั่งเศสในหมู่เกาะฝรั่งเศสมีความเป็นดนตรีและมีศัพท์เฉพาะท้องถิ่นบางคำ (บางคนเรียกความหลากหลายนี้ว่า "français régional des Antilles") ยังคงค่อนข้างใกล้เคียงกับภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานโดยมีลักษณะแปลกๆ ที่ได้รับอิทธิพลจากครีโอลในการออกเสียง (เช่น สระนาสิกออกเสียงแตกต่างกันเล็กน้อย)

ในเฟรนช์เกียนา ภูมิภาคบนชายฝั่งตอนเหนือของอเมริกาใต้ ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาราชการและใช้ในโรงเรียนและการบริหาร (เป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศส) ภาษาฝรั่งเศสที่พูดในเกียนามีอิทธิพลจากครีโอลและชุมชนพื้นเมืองและผู้อพยพจำนวนมากที่นั่น (เป็นสถานที่ที่มีหลายชาติพันธุ์มาก) แต่ในทางการเป็นภาษาฝรั่งเศสมาตรฐาน

การย้ายไปยัง อเมริกาเหนือ นอกควิเบก: มีชุมชนที่พูดภาษาฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงในสหรัฐอเมริกา ตัวอย่างเช่น ภาษาฝรั่งเศสหลุยเซียนา (มักเรียกว่าภาษาฝรั่งเศสเคจัน) มีคนพูดในรัฐหลุยเซียนา ภาษาถิ่นนี้สืบเชื้อสายมาจากภาษาฝรั่งเศสของผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอคาเดียน (ซึ่งมาจากแคนาดา) และจากภาษาฝรั่งเศสอาณานิคมด้วย ภาษาฝรั่งเศสหลุยเซียนา ยังคงรักษาคำภาษาฝรั่งเศสเก่าไว้บางคำและรับคำอื่นๆ จากภาษาอังกฤษและภาษาสเปน ตัวอย่างเช่น ผู้พูดเคจันอาจพูดว่า “J’suis allé à la boutique hier” สำหรับ “ฉันไปร้านเมื่อวานนี้” โดยที่ boutique ในภาษาเคจันสามารถหมายถึงร้านใดก็ได้ (ไม่ใช่แค่ร้านหรูหราเหมือนในฝรั่งเศส) การออกเสียงแตกต่างอย่างเห็นได้ชัด – je อาจฟังดูเหมือน “juh” หรือ “shi” และจังหวะการพูดก็เป็นเอกลักษณ์ แม้ว่าภาษาฝรั่งเศสหลุยเซียนาจะใกล้สูญพันธุ์ (ภาษาอังกฤษเข้ามาแทนที่ส่วนใหญ่) แต่ก็มีความพยายามในการฟื้นฟู และมีสถานะร่วมอย่างเป็นทางการในหลุยเซียนา นักภาษาศาสตร์ตั้งข้อสังเกตว่าภาษาฝรั่งเศสเคจันเป็นภาษาถิ่นของภาษาฝรั่งเศสโดยพื้นฐาน สามารถเข้าใจกันได้กับภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานหากมีความอดทนสักหน่อย แม้ว่าหูที่ไม่คุ้นเคยอาจฟังดู “บ้านนอก” (ยังมีความแตกต่างทางไวยากรณ์บางประการ – เช่น ใช้ ça บ่อย: ça va venir hier หมายถึง “มันเกิดขึ้นเมื่อวานนี้” แปลตรงตัวว่า “นั่นมาเมื่อวานนี้”) นอกจากนี้ยังมี ภาษาฝรั่งเศสนิวอิงแลนด์ ในบางส่วนของเมน นิวแฮมป์เชียร์ และเวอร์มอนต์ ซึ่งใกล้เคียงกับภาษาฝรั่งเศสควิเบกมาก

นอกจากนี้ ภาษาครีโอลฝรั่งเศส ยังถูกพูดในบางสถานที่ (เช่น ครีโอลเฮติ ครีโอลมอริเชียส ครีโอลเซเชลลัวส์ เป็นต้น) แต่สิ่งเหล่านี้เป็นภาษาที่แตกต่างกันทางไวยากรณ์ (แม้ว่าคำศัพท์ส่วนใหญ่จะเป็นภาษาฝรั่งเศส) เราจะไม่เจาะลึกเรื่องครีโอลมากนักเนื่องจากจุดเน้นคือภาษาถิ่นของภาษาฝรั่งเศสเอง แต่ก็ควรตระหนักว่าในหลายภูมิภาค (แคริบเบียน มหาสมุทรอินเดีย) ประชากรอาจพูดครีโอลที่บ้านและสลับไปใช้ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานในสถานการณ์ที่เป็นทางการ ซึ่งเป็นการนำทางระหว่างสองภาษา “ฝรั่งเศส” อย่างมีประสิทธิภาพ

แอฟริกา (นอกเหนือจากที่กล่าวถึง) และมหาสมุทรอินเดีย

เราได้พูดคุยเกี่ยวกับประเทศแอฟริกาบางประเทศ (เซเนกัล โกตดิวัวร์ แคเมอรูน แอลจีเรีย โมร็อกโก ตูนิเซีย) แต่ ภาษาฝรั่งเศสในแอฟริกา ครอบคลุมกว้างไกลกว่านั้นมาก แอฟริกาเป็นบ้านของ ผู้พูดภาษาฝรั่งเศสส่วนใหญ่ทั่วโลก (ประมาณ 60% และกำลังเติบโต) ใน แอฟริกาตะวันตกและแอฟริกากลาง ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาราชการในกว่า 20 ประเทศ – รวมถึง มาลี กินี บูร์กินาฟาโซ ไนเจอร์ โตโก เบนิน สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (DRC) สาธารณรัฐคองโก กาบอง สาธารณรัฐแอฟริกากลาง ชาด และอื่นๆ แต่ละประเทศเหล่านี้มีลักษณะเฉพาะของภาษาฝรั่งเศสในท้องถิ่น

  • ใน DRC ตัวอย่างเช่น ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาราชการ และลิงกาลา สวาฮีลี ชิลูบา และคิกองโกเป็นภาษาประจำชาติ ภาษาฝรั่งเศสคองโก (โดยเฉพาะในกินชาซา) ได้รวมคำจากภาษาลิงกาลา ตัวอย่าง: “Merci mingi” เป็นวิธีทั่วไปในการกล่าว “ขอบคุณมาก” ใน DRC – merci (ภาษาฝรั่งเศส) ตามด้วย mingi (“มาก” ในภาษาลิงกาลา) นอกจากนี้ อิทธิพลของเบลเยียม (เนื่องจาก DRC เป็นอาณานิคมของเบลเยียม) ปรากฏให้เห็น: พวกเขาพูด “bic” สำหรับปากกา (และยังมีสำนวน “casser le bic” – แปลตรงตัวว่า “ทำปากกาแตก” – หมายถึงเลิกเรียน เนื่องจากปากกา Bic มีอยู่ทั่วไปในโรงเรียน) การออกเสียงในคองโกอาจแตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น “dix” (สิบ) อาจออกเสียงเป็น [dzis] โดยมีเสียง dz เล็กน้อย ภาษาฝรั่งเศสในกินชาซามีลักษณะทางสัทศาสตร์ที่เป็นเอกลักษณ์บางอย่างเช่นนั้น (เนื่องจากอิทธิพลจากภาษาท้องถิ่น) แต่ยังคงเข้าใจได้ เป็นเรื่องน่าสนใจที่ กินชาซาตอนนี้เป็นเมืองที่พูดภาษาฝรั่งเศสที่ใหญ่ที่สุดในโลก แซงหน้าปารีสในด้านประชากร – ซึ่งเป็นเครื่องเตือนใจถึงความสำคัญของแอฟริกาในแวดวง Francophone

  • ใน แอฟริกาตะวันออก ประเทศอย่าง มาดากัสการ์ รวันดา บุรุนดี จิบูตี ก็ใช้ภาษาฝรั่งเศส ภาษาฝรั่งเศสของมาดากัสการ์ได้รับอิทธิพลจากภาษามาลากาซี ภาษาฝรั่งเศสของรวันดาและบุรุนดีมีร่องรอยของผู้พูดจำนวนมากที่เรียนเป็นภาษาที่สอง (และที่น่าสนใจคือ หลังการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในรวันดา อิทธิพลของภาษาฝรั่งเศสลดลงเพื่อสนับสนุนภาษาอังกฤษ แต่ภาษาฝรั่งเศสยังคงถูกพูดโดยส่วนหนึ่ง) เซเชลส์ และ มอริเชียส ในมหาสมุทรอินเดียใช้ภาษาฝรั่งเศสร่วมกับครีโอลและอังกฤษ – ภาษาฝรั่งเศสของพวกเขาใกล้เคียงกับมาตรฐาน แม้ว่าคนท้องถิ่นจะสลับรหัสกับครีโอลบ่อยครั้ง

ใน มหาสมุทรอินเดีย เรอูว์นีียง และ มายอต เป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศสโดยสมบูรณ์ ดังนั้นภาษาฝรั่งเศสจึงเป็นภาษาแม่ของผู้คนส่วนใหญ่ที่นั่น ภาษาฝรั่งเศสแบบเรอูว์นีียง มีการปรับเปลี่ยนเฉพาะถิ่นเล็กน้อย เช่น ผู้พูดบางคนที่มีอายุมากออกเสียง /r/ เป็น [w] ดังนั้นคำว่า rouge (สีแดง) อาจฟังดูเหมือน “wouge” นอกจากนี้ การเชื่อมเสียง (liaison คือการเชื่อมพยัญชนะท้ายคำกับคำถัดไป) มักถูกละทิ้งในภาษาฝรั่งเศสแบบเรอูว์นีียงที่ไม่เป็นทางการ ดังนั้น les amis อาจพูดว่า “lé ami” (ในขณะที่ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานออกเสียง “z” คั่นกลาง) สิ่งเหล่านี้เป็นอิทธิพลจากภาษาครีโอลท้องถิ่น แต่ชาวเรอูว์นีียงคนใดก็สามารถพูดภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานได้เช่นกัน (โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่เป็นทางการ) เนื่องจากภาษานี้ผสานรวมอยู่ในสาธารณรัฐฝรั่งเศสอย่างสมบูรณ์

มอริเชียส และ เซเชลส์: พวกเขามีภาษาครีโอลที่สืบทอดจากฝรั่งเศส (โมริเซียนและเซเซลวา) ซึ่งคนส่วนใหญ่พูด แต่ภาษาฝรั่งเศสเองก็มีผู้พูดและเข้าใจเป็นจำนวนมาก ภาษาฝรั่งเศสที่พูดที่นั่นอาจฟังดูค่อนข้างล้าสมัยสำหรับชาวยุโรป (อาจเป็นเพราะบางสำนวนหยุดนิ่งไปตั้งแต่ยุคอาณานิคม) ตัวอย่างเช่น ชาวมอริเชียสอาจยังใช้ mademoiselle ได้ง่ายๆ กับหญิงสาว (ในขณะที่ในฝรั่งเศสปัจจุบันใช้น้อยลง) พวกเขาอาจพูด la monnaie เพื่อหมายถึง “เงินทอน (เหรียญ)” เหมือนในฝรั่งเศส แต่ก็ใช้ ti-l’argent (เงินเล็กน้อย) ในภาษาครีโอลด้วย มีการผสมผสานกัน

ใน แอฟริกาเหนือ นอกเหนือจากแอลจีเรีย/โมร็อกโก/ตูนิเซีย มอริเตเนีย ก็ใช้ภาษาฝรั่งเศสเช่นกัน (แม้อาหรับจะเป็นภาษาหลัก) และที่น่าสนใจคือ อียิปต์ ในอดีตเคยมีภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาที่มีเกียรติในศตวรรษที่ 19/ต้นศตวรรษที่ 20 ในหมู่ชนชั้นสูง – ปัจจุบันไม่มากนัก แม้ว่าชาวอียิปต์ที่มีการศึกษาหลายคนจะรู้ภาษาฝรั่งเศสบ้าง

เอเชียและแปซิฟิก

เอเชีย: มรดกของภาษาฝรั่งเศสในเอเชียส่วนใหญ่ผูกพันกับอดีตอินโดจีนของฝรั่งเศส เวียดนาม ลาว กัมพูชา ล้วนมีชุมชนผู้พูดภาษาฝรั่งเศส ในยุคอาณานิคม ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาของการบริหารและการศึกษาสำหรับชนชั้นสูง หลังการได้รับเอกราช (กลางศตวรรษที่ 20) และเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่ตามมา ภาษาฝรั่งเศสลดบทบาทลงในการใช้ชีวิตประจำวันในประเทศเหล่านี้ ถูกบดบังด้วยภาษาท้องถิ่นและภาษาอังกฤษ/รัสเซีย อย่างไรก็ตาม กัมพูชาและลาว ยังใช้ภาษาฝรั่งเศสในบางหน้าที่ทางการและเป็นภาษาที่สอง ใน ลาว ภาษาฝรั่งเศสยังคงเป็นภาษาทางการทูตและชนกลุ่มน้อยจำนวนมาก (โดยเฉพาะคนรุ่นเก่าและผู้มีการศึกษา) พูดได้ – ภาษาฝรั่งเศสไม่เคยถูกแทนที่อย่างสมบูรณ์ในลาว ใน เวียดนาม การใช้ภาษาฝรั่งเศสลดลงอย่างรวดเร็วหลังทศวรรษ 1970 แต่ก็มีความสนใจฟื้นตัวเล็กน้อย อาจมีชาวเวียดนามราว 5% (มักเป็นผู้สูงอายุหรือในบางอาชีพ) ที่มีความสามารถทางภาษา ภาษาฝรั่งเศสที่พูดในอินโดจีนในอดีตมีกลิ่นอายท้องถิ่นบ้าง เช่น ภาษาฝรั่งเศสแบบเวียดนามเก่ามีคำศัพท์บางคำสำหรับสภาพจริงในท้องถิ่น (เช่น madame มักถูกใช้เรียกหญิงที่แต่งงานแล้วทุกคน แม้ในบริบทเวียดนาม หรือคำบางคำสำหรับอาหาร/พืชถูกยืมมาใช้) ปัจจุบัน คนรุ่นใหม่ในประเทศเหล่านั้นอาจเรียนภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาต่างประเทศในโรงเรียน แต่ภาษาอังกฤษมักเป็นที่นิยมมากกว่า

ขอกล่าวถึงเป็นพิเศษ: เลบานอน ในตะวันออกกลาง เลบานอนอยู่ภายใต้อาณัติของฝรั่งเศสหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งจนถึง 1943 ภาษาฝรั่งเศสหยั่งรากลึกจนทุกวันนี้ชาวเลบานอนจำนวนมากพูดภาษาฝรั่งเศสได้คล่อง และเป็นเรื่องปกติที่จะสลับสามภาษาระหว่างอาหรับ ฝรั่งเศส และอังกฤษในเบรุต ภาษาฝรั่งเศสแบบเลบานอน ไม่ต่างจากภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานมากนัก ยกเว้นสำเนียง (ผู้พูดชาวเลบานอนมีสำเนียงเลแวนต์ที่ได้ยินชัด) และการแปลตรงตัวบางส่วนจากภาษาอาหรับในสำนวน ตัวอย่างเช่น ชาวเลบานอนอาจพูดว่า “Ça fait un hoooour!” เลียนแบบการเน้นเกินจริงในภาษาอาหรับสำหรับ “นานมากแล้ว” (ลากเสียงคำ) แต่โดยส่วนใหญ่เป็นมาตรฐาน – เลบานอนมีภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาทางการมาเป็นเวลานาน (จนถึง 1941) และชนชั้นที่มีการศึกษายังคงรักษาไว้ สื่อเลบานอนมักใช้ภาษาฝรั่งเศส แม้แต่เพลงชาติเดิมก็เขียนเป็นภาษาฝรั่งเศส ดังนั้นเลบานอนจึงยังคงเป็นป้อมปราการของ francophone ในตะวันออกกลาง

แปซิฟิก: เรามี ดินแดนฝรั่งเศสสามแห่งในแปซิฟิก ที่น่าสนใจ: เฟรนช์โปลินีเซีย นิวแคลิโดเนีย และวาลิสแอนด์ฟูตูนา ในสถานที่เหล่านี้ ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาทางการและมีผู้พูดอย่างแพร่หลาย แต่ก็อยู่ร่วมกับภาษาโปลินีเซียนหรือเมลานีเซียน

  • เฟรนช์โพลินีเซีย (ตาฮีตีและหมู่เกาะโดยรอบ) – ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาราชการและมีคนพูดเป็นส่วนใหญ่ (ไม่ว่าจะเป็นภาษาแรกหรือภาษาที่สอง) ที่น่าสนใจคือ รูปแบบภาษาฝรั่งเศสท้องถิ่นได้พัฒนาขึ้นในตาฮีตี ซึ่งมักเรียกกันว่า ภาษาฝรั่งเศสตาฮีตี สิ่งนี้เกิดขึ้นจากการติดต่อระหว่างผู้พูดภาษาตาฮีตีพื้นเมืองกับภาษาฝรั่งเศส มันเป็น ความต่อเนื่องตั้งแต่ภาษาฝรั่งเศสที่ใกล้เคียงมาตรฐานไปจนถึงภาษาฝรั่งเศสที่ได้รับอิทธิพลจากตาฮีตีอย่างหนัก คุณลักษณะบางประการ: การละคำนำหน้านาม, การใช้คำตาฮีตี, การผันกริยาแบบง่าย ตัวอย่างเช่น ผู้พูดภาษาฝรั่งเศสตาฮีตีอาจพูดว่า “To’u mère i travailler” (ผสมระหว่างภาษาฝรั่งเศส ma mère travaille กับโครงสร้างตาฮีตี) ในทางสัทวิทยา ภาษาตาฮีตีมีพยัญชนะเพียง 10 เสียง ดังนั้นผู้พูดภาษาฝรั่งเศสตาฮีตีจึงมีแนวโน้มออกเสียงคำภาษาฝรั่งเศสในแบบที่เรียบง่าย – เช่น très อาจออกมาเป็น téresi พร้อมสระเพิ่มเติม นอกจากนี้ เสียงกักเส้นเสียง ที่พบได้ทั่วไปในภาษากลุ่มโพลินีเซียสามารถส่งผลต่อการออกเสียงภาษาฝรั่งเศสได้ ตามการศึกษาของนักภาษาศาสตร์ Susan Love ภาษาฝรั่งเศสตาฮีตี มีคุณลักษณะที่มั่นคงซึ่งทำให้แตกต่างจากภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานในด้านคำศัพท์ เสียง และแม้แต่ลำดับคำ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเฟรนช์โพลินีเซียเป็นระบบการศึกษาภายใต้ฝรั่งเศส ผู้คนจึงเรียนรู้ภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานด้วย ดังนั้นคนท้องถิ่นมักเชี่ยวชาญทั้งภาษาฝรั่งเศสแบบพูดที่ไม่เป็นทางการซึ่งมีกลิ่นอายตาฮีตีและภาษาฝรั่งเศสแบบทางการ มันคล้ายกับความต่อเนื่องของภาษาครีโอล แม้ว่าภาษาฝรั่งเศสตาฮีตีไม่ใช่ภาษาครีโอลโดยตัวมันเอง (เนื่องจากภาษาฝรั่งเศสและตาฮีตีถูกใช้เคียงคู่กัน) ความแปลกที่น่าสนใจ: ผู้พูดภาษาฝรั่งเศสตาฮีตีบางคนใช้ ia (จากภาษาตาฮีตี) เป็นอนุภาคในลักษณะที่ภาษาฝรั่งเศสไม่ได้ทำ – เช่น การเริ่มต้นข้อความบางอย่างด้วย ia ora na (สวัสดี) หรือ ia สำหรับ “ขอให้...” ในคำอวยพร ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม หากคุณไปเยือนโบราโบราหรือตาฮีตี คุณสามารถพูดภาษาฝรั่งเศสและเป็นที่เข้าใจได้; เพียงรู้ว่าในหมู่พวกเขาเองคนท้องถิ่นอาจพูดภาษาฝรั่งเศสที่ผสมผสานอย่างมั่งคั่งกับสำนวนและสำเนียงตาฮีตี

  • นิวแคลิโดเนีย (ดินแดนของฝรั่งเศสในเมลานีเซีย) – ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาแม่ของประชากรส่วนใหญ่ในปัจจุบัน (โดยเฉพาะผู้ที่มีเชื้อสายยุโรปหรือผสม ซึ่งรู้จักกันในชื่อ Caldoches) นอกจากนี้ยังเป็นภาษาที่สองสำหรับชาวคานักพื้นเมือง (ซึ่งมีภาษาตระกูลออสโตรนีเซียนของตนเอง) ภาษาฝรั่งเศสนิวแคลิโดเนีย โดยพื้นฐานแล้วเป็นภาษาฝรั่งเศสมาตรฐานที่มีคำศัพท์ท้องถิ่นบางคำ (เช่น nakamal สำหรับบาร์คาวา เป็นต้น) และคำที่เก่าหรือเป็นภาษาพูดเล็กน้อยที่สืบทอดมาจากภาษาฝรั่งเศสศตวรรษที่ 19 (เนื่องจากอาณานิคมนี้ก่อตั้งเป็นอาณานิคมทัณฑ์ในทศวรรษ 1850) คำที่น่าสังเกตคำหนึ่งคือ “le bang” หมายถึงร่มในแคลิโดเนีย (มาจากคำในภาษาท้องถิ่น) การออกเสียง: ชาวแคลิโดเนียบางคนมีสำเนียงคล้ายภาษาฝรั่งเศสที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาอังกฤษออสเตรเลีย (เนื่องจากความใกล้ชิดและรูปแบบการเน้นเสียง) แต่โดยทั่วไปแล้ว คนฝรั่งเศสในนูเมอาาจะไม่รู้สึกถึงอุปสรรคทางภาษามากนัก

  • วานูอาตู – ไม่ใช่ดินแดนของฝรั่งเศสอีกต่อไป แต่ควรกล่าวถึง: วานูอาตู (เดิมชื่อเฮบริดีสใหม่) มีภาษาฝรั่งเศสเป็นหนึ่งในภาษาราชการ (พร้อมกับภาษาอังกฤษและบิสลามา) ที่นั่น ประชากรส่วนหนึ่ง โดยเฉพาะบนเกาะบางแห่ง พูดภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาแม่หรืออย่างคล่องแคล่ว ภาษาฝรั่งเศสของพวกเขาอาจมีสำเนียงออสโตรนีเซียนเล็กน้อยหรือคำโบราณ แต่โดยส่วนใหญ่เป็นมาตรฐาน

เพื่อสรุป นอกเหนือจากนี้ ภาษาฝรั่งเศสยังปรากฏอยู่ในพื้นที่เล็กๆ เช่น ภาษาถิ่นภูมิภาคของควิเบก (เช่น ภาษาฝรั่งเศสอะคาเดียนในแถบมาริไทม์ส), หมู่เกาะแชนเนล (ภาษาฝรั่งเศสกฎหมายเจอร์ซีย์ใช้ในศาลของเจอร์ซีย์), และแม้แต่พื้นที่เล็กๆ ในอเมริกาใต้ (เช่น ผู้สูงอายุบางคนในจังหวัดซานตาเฟของอาร์เจนตินาพูดภาษาฝรั่งเศสยุคจักรวรรดิ Napoleonic จากอาณานิคมที่ล้มเหลว!) แต่ละรูปแบบ – ไม่ว่าจะเป็น ภาษาฝรั่งเศสสวิส ที่มีเสียงไพเราะ, ภาษาฝรั่งเศสเคจัน ที่เป็นกันเอง, ภาษาฝรั่งเศสแคเมอรูน ที่ได้รับอิทธิพลแอฟริกัน หรือ ภาษาฝรั่งเศสตาฮีตี ที่เป็นครีโอล – ล้วนแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการปรับตัวของภาษาฝรั่งเศส

แม้ว่าภาษาฝรั่งเศสอาจมี มาตรฐานการเขียนเพียงหนึ่งเดียว แต่كماที่เราได้เห็นแล้ว ความเป็นจริงของการพูดนั้นมั่งคั่งและมีหลายมิติ ตั้งแต่ปารีสถึงปอร์โตแปรงซ์ จากมอนทรีออลถึงมาร์ราเกช ภาษาฝรั่งเศสเชื่อมโยงผู้คนที่หลากหลาย ขณะเดียวกันก็ดูดซับสีสันท้องถิ่น การเดินทางทั่วโลกของภาษาฝรั่งเศสนี้ยังคงดำเนินอยู่ โดยเฉพาะในแอฟริกา ภาษาฝรั่งเศสกำลังพัฒนาแบบเรียลไทม์ด้วยคำสแลงอย่าง s'enjailler หรือ il est djoss (เขาแข็งแกร่ง, สแลงไอวอรีโคสต์) กลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ ห่างไกลจากการเป็นสมบัติของชาติใดชาติหนึ่ง ภาษาฝรั่งเศสในปัจจุบัน "เป็นของ" ผู้พูดทุกคนทั่วโลก แต่ละชุมชนหล่อหลอมให้เข้ากับรูปแบบความคิดและวัฒนธรรมของตน C'est la vie d'une langue vivante – นั่นคือชีวิตของภาษาที่มีชีวิต การโอบรับภาษาถิ่นและความแตกต่างเหล่านี้ไม่เพียงช่วยในการสื่อสาร แต่ยังให้ข้อมูลเชิงลึกที่น่าหลงใหลเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและโลกทัศน์ พิสูจน์ว่าภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาระดับโลกที่มีเสียงหลากหลายอย่างแท้จริง

แหล่งข้อมูลเพิ่มเติมและการอ่าน

  1. Organisation internationale de la Francophonie (OIF). "La langue française dans le monde 2022" (PDF)

  2. Laoret Translation. "Canadian French vs. French: Key Differences You Need to Know" (Blog post)

  3. Lingoda. "Swiss French vs Belgian French – What Are the Differences?" (Article)

  4. Français de nos régions. "Le midi, vous déjeunez ou vous dînez ?" (Article)

  5. Wikipedia. "Natel" – Swiss French term for cellphone (Page)

  6. Duolingo Blog. "A Tour of French Dialects Around the World" (Blog post)

  7. Kießling, R. "Camfranglais in Cameroon" (PDF monograph)

  8. Wikipedia. "Nouchi (langue)" – Ivorian urban French slang (Page)

  9. University of Oxford – Adventures on the Bookshelf. "Wesh is the Word" (Article)

  10. NYU Compass. "You Say Oui, I Say Waaw: The Linguistic Politics of Dakar" (Article)

  11. Wikipedia. "African French" (Page)

  12. Wikipedia. "Haitian French" (Page)

  13. Bauer, A. "Tahitian French: The Vernacular French of the Society Islands" (ANU open-research thesis)

  14. Govamedia. "Paris Is No Longer the First French-Speaking City of the World – Place to Kinshasa" (Article)

  15. Côté, M. "Revisiting the Acquisition of Onset Complexity: Affrication in Québec French" – Journal of Child Language (Cambridge University Press)

← บทความทั้งหมด

อ่านต่อ

ดูบทความทั้งหมด

เริ่มถอดเสียง

รับข้อความถอดเสียงฉบับเต็มฟรี ไม่มีขีดจำกัดรายวัน สัมผัสความแม่นยำระดับผู้นำอุตสาหกรรมกับ V4-Pro

เริ่มถอดเสียงฟรี